ತುಂಗಾಪಾನ ಇನ್ನು ಭ್ರಮೆ ಮಾತ್ರ! ಗಂಭೀರ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಲಿನಗೊಂಡ ತುಂಗೆಯ ನೀರು ! ಮಲಿನ ನೀರಿಗೆ ಶಾಲ್ಮಲೆಯ ಶುದ್ಧ ನೀರು ಸೇರಿಸುವ ಹುನ್ನಾರ

~ಡಾ. ರವಿಕಿರಣ ಪಟವರ್ಧನ
******************

ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಜೀವನಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ತುಂಗಾ ಮತ್ತು ಭದ್ರಾ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಈ ನದಿ ಅನೇಕ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ತ್ಯಾಜ್ಯ, ಕೃಷಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಮತ್ತು ನಗರ ಚರಂಡಿಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದಾಗಿ ನದಿಯ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಕುಸಿದಿದೆ.

ಈ ವರದಿ ವಿಜಯನಗರ, ರಾಯಚೂರು ಮತ್ತು ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ನೀರಿನ ಸ್ಥಿತಿ, ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ.

⚠️ ಮುಖ್ಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆ

👉 ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ಯಾವುದೇ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ನೇರವಾಗಿ ಕುಡಿಯಬಾರದು.
ಪ್ರಸ್ತುತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ನೀರು ಮಾನವ ಬಳಕೆಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಲ್ಲ.

ಭಾಗ 1: ಹೊಸಪೇಟೆ – ವಿಜಯನಗರ ಪ್ರದೇಶ

ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ

ಕರ್ನಾಟಕ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿಯ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಹೊಸಪೇಟೆ ಮತ್ತು ಹರಿಹರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನದಿಯ ನೀರು ‘Class D’ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.

Class D ಅರ್ಥ:

* ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೀನುಗಳ ವಾಸಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಯೋಗ್ಯ
* ಕುಡಿಯಲು, ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಲ್ಲ
* ತೀವ್ರ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯ ನಂತರವೇ ಬಳಕೆಗೆ ತರುವುದು ಸಾಧ್ಯ

ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು (2025–26)

ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ನೀರು:
ಪಾಚಿ (Algae) ಅತಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದರಿಂದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಜನಕ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಮೀನು ಸಾವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು:
ಈ ನೀರನ್ನು ಬಳಸುವ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು:
* ಹೊಟ್ಟೆ ನೋವು ಮತ್ತು ಭೇದಿ
* ಚರ್ಮದ ತುರಿಕೆ
* ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಜಠರಾಂತ್ರದ ತೊಂದರೆಗಳು

ಮಾಲಿನ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಗಳು
* ಹರಿಹರ ಮತ್ತು ಹೊಸಪೇಟೆಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ತ್ಯಾಜ್ಯ
* ಸಂಸ್ಕರಣೆಯಾಗದ ನಗರ ಚರಂಡಿ
* ಬೆಳಾರಿ ಭಾಗದ ಗಣಿ ತ್ಯಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಲೋಹಗಳು

ನಗರ ನೀರು ಪೂರೈಕೆ

ಹೊಸಪೇಟೆ ನಗರಸಭೆ ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. ಆದರೂ:
✅ ಮನೆಯಲ್ಲಿ RO ಫಿಲ್ಟರ್ ಬಳಸುವುದು ಅಥವಾ ನೀರನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕುದಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ
❌ ನದಿಯಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ನೀರು ತೆಗೆದು ಕುಡಿಯುವುದು ಅಪಾಯಕಾರಿ

ಭಾಗ 2: ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆ — ಕೆಳಭಾಗದ ಸಂಕಷ್ಟ

ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಯ ಕೆಳಹರಿವು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿರುವ ರಾಯಚೂರಿಗೆ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಹರಿದುಬರುವ ಮಾಲಿನ್ಯ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೇರುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು

ಕೃಷಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು:
ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳಿಂದ ಹರಿದುಬರುವ ಯೂರಿಯಾ, ಕೀಟನಾಶಕಗಳಿಂದ ನೈಟ್ರೇಟ್ ಮತ್ತು ಫಾಸ್ಫೇಟ್ ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಆರ್ಸೆನಿಕ್ ಅಪಾಯ:
ಮಾನ್ವಿ ಮತ್ತು ಲಿಂಗಸಗೂರು ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಲದಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಆರ್ಸೆನಿಕ್ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಆರೋಗ್ಯ ಸವಾಲು.
ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮಾಲಿನ್ಯ:
ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ತ್ಯಾಜ್ಯವೂ ಇಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತದೆ.

ಗೋಚರ ಲಕ್ಷಣಗಳು
* ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಹಸಿರು ಅಥವಾ ಕಂದು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುವುದು
* ರಾಸಾಯನಿಕ ಮಿಶ್ರಿತ ದುರ್ವಾಸನೆ

ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ

* ಚರ್ಮವ್ಯಾಧಿಗಳು
* ಕೀಲು ನೋವು
* ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು
* ಜಠರಾಂತ್ರದ ತೊಂದರೆಗಳು

ಭಾಗ 3: ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆ — ಜಲಾಶಯದ ಪ್ರಭಾವ

ಮುನಿರಾಬಾದ್‌ನ ತುಂಗಭದ್ರಾ ಜಲಾಶಯದ ಹತ್ತಿರ ನೀರು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿದ್ದರೂ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುರಕ್ಷಿತವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಮಸ್ಯೆಗಳು
* ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವ ಹೂಳು ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತಿದೆ
* ಹೂಳಿನಲ್ಲಿರುವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ನೀರಿಗೆ ಕರಗುತ್ತಿವೆ

ಮಾಲಿನ್ಯದ ಮೂಲಗಳು

* ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ತ್ಯಾಜ್ಯ
* ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಹರಿದುಬರುವ ಕ್ರಿಮಿನಾಶಕಗಳು
* ಹೆಚ್ಚಿದ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಪ್ರಮಾಣ

ಸಾಧ್ಯವಾದ ಕಾಯಿಲೆಗಳು

* ಕಾಲರಾ
* ಟೈಫಾಯ್ಡ್
* ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋಎಂಟರೈಟಿಸ್

ಭಾಗ 4: ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು

ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಪನಗಳು
ಮಾಪನಸುರಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟತುಂಗಭದ್ರೆಯಲ್ಲಿಸ್ಥಿತಿBOD< 3.0 mg/L3.5 – 6.5 mg/Lಕಲುಷಿತಕರಗಿದ ಆಮ್ಲಜನಕ> 5.0 mg/L< 4.0 mg/Lಅಪಾಯಕಾರಿಮಲ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ< 500 MPN/100ml> 1500ಗಂಭೀರ 

ಪ್ರಮುಖ ಮಾಲಿನ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು

* ಹರಿಹರ: ಕೈಗಾರಿಕಾ ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ BOD ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ
* ಹೊಸಪೇಟೆ: ಚರಂಡಿ ಮತ್ತು ಗಣಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ
* ರಾಯಚೂರು: ಕೃಷಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳಿಂದ ನೈಟ್ರೇಟ್ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚು

ಮಾಲಿನ್ಯದ ಮೂಲ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ

* 70% — ಜೈವಿಕ ಮಾಲಿನ್ಯ: ಸಂಸ್ಕರಣೆಯಿಲ್ಲದ ನಗರ ತ್ಯಾಜ್ಯ
* ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಭಾವ: 25ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬೃಹತ್ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು
* Eutrophication: ಪಾಚಿ ಮತ್ತು ಹೂಳು ಹೆಚ್ಚಳ

ಭಾಗ 6: ಸರ್ಕಾರದ ಕ್ರಮಗಳು

ನದಿ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ

* ಹೊಸ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ
* ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿಗಾ
* ಜಲಾಶಯದ ಹೂಳು ತೆಗೆಯುವ ಕಾರ್ಯ
* ಪಾಚಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮಗಳು

ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಯು ಗಂಭೀರ ಪರಿಸರ ಸವಾಲಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಜಯನಗರ, ರಾಯಚೂರು ಮತ್ತು ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ನೀರು ನೇರ ಮಾನವ ಬಳಕೆಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಲ್ಲ.

: ಚರಂಡಿ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಹಾಗೂ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪಿದೆ. ನಿಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ.