ಶರಾವತಿ ಪಂಪ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ತಡೆಗೋಡೆ: ನಿಯಾಸ್ ವರದಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲು ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರ ಆಗ್ರಹ!

ಆಪ್ತ ನ್ಯೂಸ್‌ ಶಿರಸಿ:

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಸರ ವಲಯವಾಗಿರುವ ಶರಾವತಿ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶಿತ 2,000 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪಂಪ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಯೋಜನೆಗೆ ವಿರೋಧ ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಂಡಿದೆ. ಯೋಜನೆಯ ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಕುರಿತು ನಿಯಾಸ್ (ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಸ್ಟಡೀಸ್) ಸಂಸ್ಥೆ ನೀಡಿರುವ ವರದಿಯು ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿದ್ದು, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದೋಷಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿರುವ ದೇಶದ ಹಲವು ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರು ಹಾಗೂ ಹೋರಾಟಗಾರರು, ಆ ವರದಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವಂತೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಯೋಜನೆಯ ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಕುರಿತು ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ನಡೆಸಿರುವ ತಜ್ಞರ ತಂಡವು 55 ಪುಟಗಳ ವರದಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅರಣ್ಯ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮಂಡಳಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ. ಶರಾವತಿ ಪಂಪ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಬಾರದು ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಸಾವಿರಾರು ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಇ-ಮೇಲ್ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮುಂದುವರಿದ ವಿರೋಧ

ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಗಮದ (ಕೆಪಿಸಿ) 2,000 ಮೆಗಾವಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಶರಾವತಿ ಪಂಪ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಶರಾವತಿ ಕಣಿವೆಯ ಜನರು ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ಹೋರಾಟಗಾರರು ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಅಪಾರ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ, ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ, ಅರಣ್ಯನಾಶ ಮತ್ತು ಭೂಕುಸಿತದ ಅಪಾಯಗಳು ಎದುರಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದು ವಿರೋಧದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮಂಡಳಿಯು ತಜ್ಞರ ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಿತ್ತು. ಡಾ. ಎಚ್.ಎಸ್. ಸಿಂಗ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ಸಮಿತಿಯು ಸಾಗರ, ಜೋಗ, ಗೇರುಸೊಪ್ಪ ಮತ್ತು ಹೊನ್ನಾವರ ಸೇರಿದಂತೆ ಯೋಜನಾ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಿತ್ತು. ಈ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಬಳಿಕ ಯೋಜನೆಯ ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಕುರಿತು ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.

ನಿಯಾಸ್ ವರದಿ ವಿರುದ್ಧ ತಜ್ಞರ ಆಕ್ಷೇಪವೇನು?

ಹಿಂದಿನ ತಜ್ಞರ ವರದಿಯ ಕುರಿತು ವಿಮರ್ಶೆ ನಡೆಸಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ನೀಡುವಂತೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಿಯಾಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ವಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ನಿಯಾಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವರದಿಯು ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ಆಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರ ನಾಗರಿಕ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.

ನಿಯಾಸ್ ವರದಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಲೋಪಗಳೆಂದು ನಾಗರಿಕ ತಜ್ಞರ ವರದಿ ಗುರುತಿಸಿರುವ ಅಂಶಗಳು ಹೀಗಿವೆ:

• ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: ಯೋಜನೆಯ ಪರವಾದ ನಿಲುವಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರದಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪ.

• ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಆಕ್ಷೇಪ: ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ಕೆಲವು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾಹಿತಿಗಳು ತಪ್ಪಾಗಿವೆ ಅಥವಾ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಜ್ಞರ ಪ್ರಶ್ನೆ.

• ಸ್ಥಳದ ಆಯ್ಕೆಗೆ ಸಮರ್ಥನೆ ಇಲ್ಲ: ಶರಾವತಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಸರ ವಲಯದಲ್ಲಿಯೇ ಇಂತಹ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಏನು ಎಂಬುದನ್ನು ವರದಿ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

• ಭೂಗರ್ಭದ ಅಪಾಯಗಳ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ: ಸುರಂಗ ನಿರ್ಮಾಣ, ಭೂಗರ್ಭದ ವಿದ್ಯುತ್ ಘಟಕ, ಅಂತರ್ಜಲದ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮ ಮತ್ತು ಭೂಕುಸಿತದ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ನಡೆದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಆಕ್ಷೇಪ.

• ಪರ್ಯಾಯಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಇಲ್ಲ: ಯೋಜನೆಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾದ ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳು ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಮರ್ಪಕ ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಟೀಕೆ.

• ಮೂಲ ಅಧ್ಯಯನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮೀರಿದ ವಾದ: ವಿದ್ಯುತ್ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಇಂಧನ ಅಗತ್ಯಗಳಂತಹ ವಿಶಾಲ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿರುವುದು, ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಸ್ವತಂತ್ರ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ವರದಿ ದೂರ ಸರಿದಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.

ಈ ಎಲ್ಲ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ನಿಯಾಸ್ ವರದಿಯು ಯೋಜನೆಯ ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಬದಲು ಅನುಮತಿಗೆ ಪೂರಕವಾದ ವಾದಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ನಾಗರಿಕ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿ ಆರೋಪಿಸಿದೆ.

ದೇಶದ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ತಜ್ಞರ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ

ಈ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಾಗರಿಕ ವರದಿಯ ಸಿದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಅರಣ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ, ವನ್ಯಜೀವಿ ಕಾನೂನು, ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿರುವ ಹಲವು ಗಣ್ಯರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮಂಡಳಿಯ ಮಾಜಿ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಅನಂತ ಹೆಗಡೆ ಅಶೀಸರ, ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷದ ಅಶೀಷ್ ಕೊಠಾರಿ, ನಿವೃತ್ತ ಹಿರಿಯ ಅರಣ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿ ಬಿ.ಕೆ. ಸಿಂಗ್, ವನ್ಯಜೀವಿ ಕಾನೂನು ತಜ್ಞ ದೇಬಾದಿತ್ಯ ಸಿನ್ಹಾ, ಪರಿಸರ ಹೋರಾಟಗಾರ ದಿಲೀಪ್ ಕಾಮತ್, ಸಂಶೋಧಕ ರಾಜೇಶ್ ರಾಮಕೃಷ್ಣನ್, ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಗೋಪಾಲ ಗೌಡ, ಪರಿಸರವಾದಿ ಜೋಸೆಫ್ ಹೂವರ್, ಕೆ.ಜಿ. ಜೋಯ್, ಮಿರ್ಜಾ ಜಲ್ಫಿಕರ್ ರೆಹಮಾನ್, ನಿರ್ಮಲಾ ಗೌಡ, ಐಐಟಿ ಧಾರವಾಡದ ಗೌರವ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಎಲ್. ಶ್ರೀಪತಿ, ಸಂಶೋಧಕ ಶ್ರೀಪಾದ ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿ, ವಿಜ್ಞಾನಿ ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರನ್, ಸಂಶೋಧಕ ಸುಧೀಶೇಷಾದ್ರಿ, ಪರಿಸರ ತಜ್ಞ ಎ.ಎನ್. ಯಲ್ಲಪ್ಪ ರೆಡ್ಡಿ, ಸಂಶೋಧಕ ರವಿ ಚೋಪ್ರಾ, ಸಾಗರಧಾರಾ ಸಂಶೋಧಕರು ಹಾಗೂ ಸುರತ್ಕಲ್‌ನ ಶ್ರೀಕುಮಾರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ತಜ್ಞರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

55 ಪುಟಗಳ ವರದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಗ್ರಹಗಳೇನು?

ನಾಗರಿಕ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮಂಡಳಿಯು ನಿಯಾಸ್ ವರದಿಯ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಶರಾವತಿ ಪಂಪ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಬಾರದು ಎಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಿದೆ.

ಯೋಜನೆಯ ಕುರಿತು ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ, ಅರಣ್ಯ, ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ, ಭೂಗರ್ಭದ ರಚನೆ, ಅಂತರ್ಜಲ, ಭೂಕುಸಿತದ ಅಪಾಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಸಮಗ್ರ ಹಾಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಅಗತ್ಯ ಎಂಬುದು ಈ ವರದಿಯ ಮುಖ್ಯ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.

ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳ ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವ ಆಕ್ಷೇಪಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾವಿರಾರು ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮಂಡಳಿಗೆ ಇ-ಮೇಲ್ ಮೂಲಕ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿಯ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಶರಾವತಿ ಕಣಿವೆಯ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಕಳವಳ

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿರುವ ಶರಾವತಿ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ವಿಚಾರ ಈಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಚರ್ಚೆಯ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಮುಂದಿಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಎದುರಾಗಬಹುದಾದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಅಪಾಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಯಾಸ್ ವರದಿ ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿರುವ 55 ಪುಟಗಳ ನಾಗರಿಕ ವರದಿಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮಂಡಳಿ ಹೇಗೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಶರಾವತಿ ಕಣಿವೆಯ ಪರಿಸರ, ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಯೋಜನೆಯ ಕುರಿತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಧಾರಿತ, ಪಾರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದು ಪರಿಸರ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ.