ಅಡಿಕೆಗೆ ಬೆಟೆಲ್ ನಟ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದ್ದು ಹೇಗೆ ಗೊತ್ತಾ?

ಆಪ್ತ ವಿಶೇಷ

***

1498 ರಲ್ಲಿ ವಾಸ್ಕೋಡಗಾಮ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದುಹೋದ ನಂತರ, ಕರಾವಳಿ ತೀರಕ್ಕೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಿಗೆ ಭಾರತದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಪರಿಚಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಕರಾವಳಿ ತೀರದಲ್ಲಿ ಇಳಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಅವರಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಏನನ್ನೋ ಜಗಿಯುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರು ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ ದಿಟ್ಟಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ, ಸ್ಥಳೀಯರ ತುಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಇಡೀ ಬಾಯಿ ಗಾಢ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದ್ದವು; ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಅವರು ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದ ರಸ್ತೆಗಳ ಬದಿಯಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ರಕ್ತದಂತಹ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ದ್ರವ ಬಿದ್ದಿರುತ್ತಿತ್ತು. 

ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಯಾವುದೇ ಹವ್ಯಾಸ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರಿಂದ, ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ಹೊಸ ನಾವಿಕರು ಸ್ಥಳೀಯರ ಕೆಂಪು ಬಾಯಿ空间 ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಇವರ ಬಾಯಿಯೊಳಗೆ ಭೀಕರವಾದ ರಕ್ತಸ್ರಾವದ ಗಾಯಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಗಾಬರಿಗೊಂಡು ದೂರ ನಿಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದರು.!

ಈ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಘಾತದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ನಾವಿಕರಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯರ ಮೂಲಕ ಆಗಿನ ಗುಜರಾತ್‌ನ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಸುಲ್ತಾನ್ ಮಹಮೂದ್ ಬೇಗಡಾನ ಭಯಾನಕ ವಿಷಯಗಳು ತಿಳಿದವು. ಅವನ ದೇಹವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಷಮಯವಾಗಿದ್ದು, ಮೈಮೇಲೆ ಕುಳಿತ ನೊಣಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ಸಾಯುತ್ತಿದ್ದವು ಹಾಗೂ ಅವನು ಉಗಿಯುವ (ಎಲೆ-ಅಡಿಕೆಯ) ಕೆಂಪು ಎಂಜಲು ಅಥವಾ ಉಗುಳು ತಾಕಿದವರು ರಕ್ತ ಕಾರಿ ಮರಣ ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರ ಸುದ್ದಿಗಳು ಯೂರೋಪಿನವರೆಗೂ ಮುಟ್ಟಿದ್ದವು. 

ಇಟಾಲಿಯನ್ ಪ್ರವಾಸಿ ಲೂಡೋವಿಕೋ ಡಿ ವರ್ತೇಮಾ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ನಾವಿಕರು, ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ದಾಖಲಿಸಿದ ಈ ಕಥೆಗಳು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರುವ ಹೊಸ ನಾವಿಕರನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸಿದ್ದವು. ಸ್ಥಳೀಯರು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಂಪಾಗಿ ಉಗುಳುವುದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗಲೆಲ್ಲಾ, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಈ 'ವಿಷದ ಸುಲ್ತಾನನ' ಕಥೆ ನೆನಪಿಗೆ ಬಂದು, ಆ ಕೆಂಪು ದ್ರವ ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದರೆ ತಮಗೂ ವಿಷಬಾಧೆಯಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕದಿಂದ ಅವರು ಭಾರತೀಯರಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು.

ಆದರೆ, ಈ ಎಲ್ಲಾ ಭ್ರಮೆ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುಕಥೆಗಳಿಗೆ ತಾರ್ಕಿಕ ಅಂತ್ಯ ಹಾಡಿದವರು 1534ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ 'ಮಾರ್ಟಿನ್ ಅಫೊನ್ಸೊ ಡಿ ಸೌಸಾ' ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವೈದ್ಯರಾಗಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತ "ಗಾರ್ಸಿಯಾ ಡಿ ಒರ್ಟಾ".  ಗೋವಾ ಹಾಗೂ ಬಾಂಬೆ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಇವರು, ಆಯುರ್ವೇದ ಮತ್ತು ಯುನಾನಿ ಪಂಡಿತರ ಸಂಪರ್ಕ ಬೆಳೆಸಿ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. 1563 ರಲ್ಲಿ ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ತಮ್ಮ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಗ್ರಂಥವಾದ 'Colóquios dos simples e drogas da Índia' (ಭಾರತದ ಮೂಲಿಕೆಗಳು, ಔಷಧಗಳು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಸ್ತುಗಳ ಸಂವಾದ) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವೀಳ್ಯದೆಲೆಯ ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ಬರೆದರು.
 
ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, "ಭಾರತೀಯರು ಈ 'ಬೆಟೆಲ್' ಎಲೆಯನ್ನು ಸುಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಜಗಿಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಅವರ ಬಾಯಿಯ ದುರ್ವಾಸನೆಯನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ, ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿದರು. ವೀಳ್ಯದೆಲೆ, ಅಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣ ಸೇರಿದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಲೇ ಈ ಗಾಢ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅವರು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು.

1753 ರಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಸಸ್ಯವರ್ಗೀಕರಣದ ಪಿತಾಮಹ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನಿ ಕಾರ್ಲ್ ಲಿನೇಯಸ್ ತಮ್ಮ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೃತಿಯಾದ 'ಸ್ಪೀಷೀಸ್ ಪ್ಲಾಂಟೇರಂ'  ನಲ್ಲಿ ವೀಳ್ಯದೆಲೆಯ ಗಿಡಕ್ಕೆ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಒಂದೇ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು ಇರಬೇಕೆಂದು Piper betle L. ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು.

ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ನಂತರ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಸ್ಥಳೀಯರು ಸದಾ ಕಾಲ ಇವೆರಡನ್ನೂ ಒಂದೇ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಜಗಿಯುವುದನ್ನು ನೋಡಿದರು. ಅವರು ವೀಳ್ಯದೆಲೆಯನ್ನು 'Betel' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ, ಅದರ ಜೊತೆಗಿದ್ದ ಅಡಿಕೆ ಹಣ್ಣನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವ ಬದಲು, "ಇದು ಬೆಟೆಲ್ ಎಲೆಯೊಂದಿಗೆ ತಿನ್ನುವ ಕಾಯಿ" ಎಂಬ ಸರಳ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ 'Betel nut' ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ದಾಖಲೆಗಳ ಸರಕು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿಯೂ (Invoice) ಅಡಿಕೆಯನ್ನು 'Betel-nut' ಎಂದೇ ನಮೂದಿಸುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ, ಅಂದು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಮಾಡಿದ ಒಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಗೊಂದಲ ಇಂದು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಈ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನದ ಕಾಯಂ ಹೆಸರಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ.