ಅಡಿಕೆ ವಖಾರಿಗಳ ಸಂಕಷ್ಟ: ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡರಿಯದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು

~ಡಾ ರವಿಕಿರಣ ಪಟವರ್ಧನ

*****

ಅಡಿಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ರೈತರ ಸಂಕಷ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ಆಗಾಗ ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅಡಿಕೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಹಿವಾಟಿನ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿರುವ ವಖಾರಿಗಳು ಇಂದು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕಳೆದ 40 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡರಿಯದಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅನುಭವಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೆಳಗ್ಗೆಯಿಂದ ಸಂಜೆಯವರೆಗೆ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಓಡಾಟ, ಲಾರಿಗಳ ಸಂಚಾರ, ಅಡಿಕೆ ಆರಿಸುವ ಕೆಲಸ, ಖರೀದಿ–ಮಾರಾಟದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಗಿಜಿಗುಡುತ್ತಿದ್ದ ವಖಾರಿಗಳು ಇಂದು ನಿಶ್ಶಬ್ದವಾಗಿವೆ. ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅಡಿಕೆಯಿಲ್ಲ, ಹೊರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಹೊಸ ಬೇಡಿಕೆಯಿಲ್ಲ, ಈಗಾಗಲೇ ಪೂರೈಸಿದ ಅಡಿಕೆಯ ಹಣವೂ ವಾಪಸ್ ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ. ವ್ಯಾಪಾರದ ಚಕ್ರವೇ ನಿಧಾನಗೊಂಡಿದೆ.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಡಿಕೆ ದರದಲ್ಲಿನ ನಿರಂತರ ಇಳಿಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಆತಂಕ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕೃಷಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿ ಕಾಣಿಸದಿದ್ದರೂ, ಅಡಿಕೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾತ್ರ ವಿವಿಧ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಕೆಳಮುಖವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಂತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದಿರುವ ಅಡಿಕೆ ಸಾಗಣೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಯೂ ವಹಿವಾಟಿನ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ.

ಇಂದು ಮತ್ತೊಂದು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಅಡಿಕೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಬಹುಪಾಲು ಎಪಿಎಂಸಿ ಯಾರ್ಡ್‌ಗಳ ಹೊರಗಡೆಯೇ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿರುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಹಲವರ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಎಪಿಎಂಸಿ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕಿಂತ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಾರ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲೇ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ವಹಿವಾಟಿನ ಪ್ರಮಾಣ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಹಾಗೂ ಅದರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರ ವಲಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.

ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಕಳವಳವೆಂದರೆ, ಅಡಿಕೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸರ್ಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಭಾವನೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ನೈಜ ಸ್ಥಿತಿ, ಹಣದ ಹರಿವು, ಬೇಡಿಕೆ–ಪೂರೈಕೆ ಹಾಗೂ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ವಹಿವಾಟಿನ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ಒತ್ತಾಯ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ.

ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಅತ್ಯಂತ ನೋವಿನ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ವಖಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸಾವಿರಾರು ಕೂಲಿಕಾರ್ಮಿಕರ ಬದುಕು. ಅಡಿಕೆ ಆರಿಸುವ ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಹೊರೆ ಹೊರುವ ಕೂಲಿಕಾರ್ಮಿಕರು, ಲೋಡಿಂಗ್–ಅನ್‌ಲೋಡಿಂಗ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ಹಮಾಲರು, ವಾಹನ ಚಾಲಕರು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕರು ದಿನಗೂಲಿಯನ್ನೇ ನಂಬಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲಸ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಹಲವಾರು ವಖಾರಿಗಳು ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯ ರಜೆ ನೀಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ರಜೆ ಅಲ್ಲ; ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳ ಜೀವನೋಪಾಯವೇ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿರುವ ಸ್ಥಿತಿ.

ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ವೆಚ್ಚಗಳು ಮಾತ್ರ ನಿಂತಿಲ್ಲ. ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಪಾವತಿ, ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ವೇತನ, ಕೂಲಿಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ನೀಡಿರುವ ಮುಂಗಡ ಹಣ, ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳ ಸಾಲದ ಬಡ್ಡಿ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲಗಳು ಹಾಗೂ ಗೋದಾಮಿನ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚಗಳು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ. ಆದಾಯದ ಹರಿವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವಾಗ ಈ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ.

ಅಡಿಕೆ ಉದ್ಯಮವು ಕೇವಲ ರೈತ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ನಡುವಿನ ವ್ಯವಹಾರವಲ್ಲ. ಅದರೊಂದಿಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಸಾರಿಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನೇರವಾಗಿ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಕೇವಲ ದರದ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡರಿಯದ ಈ ಸಂಕಷ್ಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಇಲಾಖೆಗಳು, ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅಡಿಕೆ ವಲಯದ ಎಲ್ಲ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಕೇವಲ ವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ; ಸಾವಿರಾರು ಕುಟುಂಬಗಳ ಬದುಕಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.