ರಾಜ್ಯದ 15 ಸಾವಿರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಣ್ಯ ವನಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ರಕ್ಷಣೆ: ಸಚಿವ ಈಶ್ವರ ಖಂಡ್ರೆಗೆ ವೃಕ್ಷಲಕ್ಷ ಆಂದೋಲನದಿಂದ 10 ಅಂಶಗಳ ಮಹತ್ವದ ಮನವಿ

Jul 25, 2026 - 17:24
 0  69
ರಾಜ್ಯದ 15 ಸಾವಿರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಣ್ಯ ವನಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ರಕ್ಷಣೆ: ಸಚಿವ ಈಶ್ವರ ಖಂಡ್ರೆಗೆ ವೃಕ್ಷಲಕ್ಷ ಆಂದೋಲನದಿಂದ 10 ಅಂಶಗಳ ಮಹತ್ವದ ಮನವಿ

ಆಪ್ತ ನ್ಯೂಸ್ ಶಿರಸಿ/ಬೆಂಗಳೂರು:

ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಸುಮಾರು 15 ಸಾವಿರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಣ್ಯ ವನಗಳು ಹಾಗೂ ಒಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಎಕರೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹಸಿರು ಸಂಪತ್ತಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ವಿಶೇಷ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿ ವೃಕ್ಷಲಕ್ಷ ಆಂದೋಲನದ ನಿಯೋಗವು ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಸಚಿವ ಈಶ್ವರ ಖಂಡ್ರೆ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ ಸಮಗ್ರ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಣ್ಯಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಮನವಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಿಯೋಗ, ಈ ವನಗಳನ್ನು ಡೀಮ್ಡ್ ಅರಣ್ಯ (Deemed Forest) ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸುವುದು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಣ್ಯ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಸಮಗ್ರ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸುವಂತೆ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಆಗ್ರಹಿಸಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಸ್ಪಂದನೆ

ಮನವಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಸಚಿವ ಈಶ್ವರ ಖಂಡ್ರೆ, ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಣ್ಯಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿ, ಅವುಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಗುವುದು. ಜೊತೆಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಣ್ಯ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಲು ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವೃಕ್ಷಲಕ್ಷ ಆಂದೋಲನ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ನಿಯೋಗ

ಜುಲೈ 23ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ವೃಕ್ಷಲಕ್ಷ ಆಂದೋಲನದ ನಿಯೋಗವು ಸಚಿವ ಈಶ್ವರ ಖಂಡ್ರೆ ಅವರ ಜೊತೆಗೆ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೂ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತು.

ನಿಯೋಗವು ರಾಜ್ಯ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮನೋಜ್ ಕುಮಾರ್, ಪ್ರಧಾನ ಮುಖ್ಯ ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರಿ (PCCF) ಮೀನಾಕ್ಷಿ ನೇಗಿ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸಂತೋಷ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಣ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಮಗ್ರ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿತು.

ನಿಯೋಗದ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಮಂಡಳಿಯ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಅನಂತ ಹೆಗಡೆ ಅಶೀಸರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಕೆ. ವೆಂಕಟೇಶ್, ಶ್ರೀಪಾದ ಬಿಚ್ಚುಗತ್ತಿ, ಡಾ. ಬಾಲಚಂದ್ರ ಸಾಯಿಮನೆ, ಕೆ. ಗಣಪತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವರು ನಿಯೋಗದಲ್ಲಿದ್ದರು.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಣ್ಯಗಳು ಡೀಮ್ಡ್ ಅರಣ್ಯವಾಗಲಿ

ವೃಕ್ಷಲಕ್ಷ ಆಂದೋಲನದ ಪ್ರಮುಖ ಒತ್ತಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿರುವುದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಡೀಮ್ಡ್ ಅರಣ್ಯ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸುವುದು.

ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಬಾರಿಗೆ ಡೀಮ್ಡ್ ಅರಣ್ಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವಾಗ ಎಲ್ಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಣ್ಯ ವನಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಡೀಮ್ಡ್ ಅರಣ್ಯ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಮನವಿಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇದರಿಂದ ಭೂಮಿ ಅರಣ್ಯೇತರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ನಿಯೋಗ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಫಾರಸುಗಳು

ವೃಕ್ಷಲಕ್ಷ ಆಂದೋಲನವು ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದೆ ಹಲವು ಮಹತ್ವದ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ.

ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ,

  • ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಣ್ಯಗಳ ಸಮಗ್ರ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಬೇಕು.

  • ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಗೆ ಅಗತ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹಾಗೂ ಅನುದಾನ ಒದಗಿಸಬೇಕು.

  • ಗಡಿ ಕಂದಕ, ನಾಮಫಲಕ, ಕಾವಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.

  • ಭೂ ದಾಖಲೆಗಳ 11ನೇ ಕಾಲಂನಲ್ಲಿ "ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಣ್ಯ" ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಬೇಕು.

  • ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾಡುಗಳ ಕುರಿತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಬೇಕು.

  • ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಇಲಾಖೆಯ ಅನುದಾನ ಹಾಗೂ ಮನರೇಗಾ ಯೋಜನೆಯ ಕನಿಷ್ಠ 20 ಶೇಕಡಾ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಣ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮೀಸಲಿಡಬೇಕು.

  • ಶಾಲಾವನ, ಪವಿತ್ರವನ ಹಾಗೂ ದೇವರಕಾಡು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಬೇಕು.

  • ಯಾವುದೇ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಅರಣ್ಯೇತರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರವೇ ನೀಡಬಾರದು.

  • ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಯ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಸಮಿತಿ, ಅರಣ್ಯ ಸಮಿತಿ ಹಾಗೂ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಈ ವನಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಹಿಸಬೇಕು.

  • ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಗಳ ಸಚಿವರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಜಂಟಿ ಸಭೆ ನಡೆಸಿ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಬೇಕು.

ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ ಹಸಿರು ಸಂಪತ್ತು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿ

ಮನವಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಣ್ಯ ಯೋಜನೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಣ್ಯ ಯೋಜನೆ ಆರಂಭಗೊಂಡಿದ್ದು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಗಿಡಗಳನ್ನು ನೆಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಶಾಲಾವನ, ಪವಿತ್ರವನ, ರಸ್ತೆ ಬದಿ ವೃಕ್ಷಾರೋಪಣ, ಗ್ರಾಮ ಅರಣ್ಯ ಸಮಿತಿಗಳ ರಚನೆ ಮೊದಲಾದ ಮಹತ್ವದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆದಿದ್ದವು.

ರಾಜ್ಯದ ಸುಮಾರು 30 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ 6 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 15 ಸಾವಿರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಣ್ಯ ವನಗಳು ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ಅವುಗಳಿಗಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಮನವಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ 2007ರ ನಂತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಣ್ಯ ಯೋಜನೆಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಆದ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಅನುದಾನ ಕುಸಿದ ಪರಿಣಾಮ ಅನೇಕ ಕಡೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕೊರತೆ, ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಅಭಾವ, ಗಡಿ ಕಂದಕಗಳ ಹಾನಿ, ನಾಮಫಲಕಗಳ ನಾಶ ಹಾಗೂ ಅತಿಕ್ರಮಣದಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ ಎಂದು ವೃಕ್ಷಲಕ್ಷ ಆಂದೋಲನ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.

ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಅಮೂಲ್ಯ ತಾಣಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಣ್ಯಗಳು

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಸೇರಿದಂತೆ ರಾಜ್ಯದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಣ್ಯಗಳು ಈಗ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಪುನಶ್ಚೇತನಗೊಂಡು ದಟ್ಟ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾಡುಗಳ ರೂಪ ಪಡೆದಿವೆ ಎಂದು ಮನವಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಈ ವನಗಳು ಜಲಮೂಲಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಭೂಗರ್ಭ ಜಲ ವೃದ್ಧಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯಸಂಕುಲದ ಉಳಿವು, ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಾಗೂ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇವುಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯದ "ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಮ್ಲಜನಕ ಕೇಂದ್ರಗಳು" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ವಿಶೇಷ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಆಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಗೆ ಒತ್ತಾಯ

ರಾಜ್ಯದ ಸುಮಾರು 1.30 ಲಕ್ಷ ಎಕರೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ 15 ಸಾವಿರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಣ್ಯ ವನಗಳನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಯೋಜನೆಯಡಿ ತರಬೇಕು ಎಂದು ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ವೃಕ್ಷಲಕ್ಷ ಆಂದೋಲನ, ಸರ್ಕಾರ ತ್ವರಿತ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡರೆ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಹಸಿರು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಉಳಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.

What's Your Reaction?

Like Like 0
Dislike Dislike 0
Love Love 0
Funny Funny 0
Angry Angry 0
Sad Sad 0
Wow Wow 0