ಅಂಕೋಲಾ–ಕಾರವಾರದ ಜಲಭದ್ರತೆಯ ಮೇಲೆ ತೂಗುತ್ತಿರುವ ಮೌನದ ಕತ್ತಿ ?
~ಡಾ ರವಿಕಿರಣ ಪಟವರ್ಧನ ಶಿರಸಿ.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ನದಿಯ ಹರಿವು ಕೇವಲ ಅಂಕಿ–ಅಂಶವಲ್ಲ
ಯಾವುದೇ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ “ಮಿಕ್ಕ ನೀರು” (Surplus Water) ಎಂಬ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪದದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನದಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಅಂಕಿ–ಅಂಶಗಳ ಸಮೂಹವಲ್ಲ. ಅದು ಒಂದು ಜೀವಂತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
ಬೇಡ್ತಿ ನದಿಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಈ “ಮಿಕ್ಕ ನೀರು” ಎಂಬ ತರ್ಕವೇ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ದೋಷಪೂರಿತವಾಗಿದೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿ ಅಂಕೋಲಾ ಮತ್ತು ಕಾರವಾರದ ಮೂಲಕ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ ಸೇರುವ ಬೇಡ್ತಿ ನದಿ, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಕರಾವಳಿಯ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಭದ್ರತೆ, ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬದುಕಿನ ಆಧಾರ. ಈ ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಹರಿವನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದಲ್ಲ, ಕೆಳಭಾಗದ ಜನರ ಬದುಕಿನ ಹಕ್ಕಿನ ಮೇಲೆ ನೇರ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ.
1. ‘ಮಿಕ್ಕ ನೀರು’ ಎಂಬ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಭ್ರಮೆ
ಯೋಜನಾ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹರಿದು ಹೋಗುವ ನೀರು “ವ್ಯರ್ಥ” ಎನ್ನುವ ವಾದ ಮುಂದಿಡಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಅಪೂರ್ಣ ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ.
* ಪರಿಸರ ಹರಿವು (Environmental Flow):
ನದಿಯ ನೀರು ಸಮುದ್ರ ಸೇರುವುದೇ ಕರಾವಳಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಜೀವಾಳ. ಅದು ಭೂಗತ ಜಲಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ, ಮಣ್ಣು–ಉಪ್ಪಿನ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಪೋಷಕಾಂಶ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರ ಸೇರುವ ನೀರನ್ನು ವ್ಯರ್ಥವೆಂದು ಕರೆಯುವುದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನೇ ನಿರಾಕರಿಸುವಂತದ್ದು.
* ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ:
ಕಳೆದ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಸ್ವರೂಪ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಅತಿವೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಬರಗಾಲಗಳು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಎದುರಾಗುತ್ತಿವೆ. ಇಂತಹ ಅಸ್ಥಿರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಹಳೆಯ ದತ್ತಾಂಶದ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿ “ನೀರು ಮಿಕ್ಕಿದೆ” ಎಂದು ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡುವುದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಕೊರತೆಯ ಸೂಚನೆ.
2. ಲವಣಾಂಶದ ನುಗ್ಗುವಿಕೆ: ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಬರುವ ವಿಪತ್ತು
ಅಂಕೋಲಾ ಮತ್ತು ಕಾರವಾರದ ನದಿ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಹಿ ನೀರಿನ ನಿರಂತರ ಹರಿವು ಇದ್ದದ್ದರಿಂದಲೇ ಸಮುದ್ರದ ಉಪ್ಪು ನೀರು ಒಳನುಗ್ಗಿಲ್ಲ.
* ಬೇಡ್ತಿ ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಡೆದು ವರದಾ ಕಡೆ ತಿರುಗಿಸಿದರೆ, ಕೆಳಭಾಗದ ಹರಿವಿನ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
* ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರದ ಉಪ್ಪು ನೀರು ನದಿಯೊಳಗೆ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗಟ್ಟಲೆ ನುಗ್ಗುವ ಅಪಾಯ ಇದೆ.
* ಇದರಿಂದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಬಾವಿಗಳು, ನದಿ ಆಧಾರಿತ ಜಲ ಯೋಜನೆಗಳು ಲವಣಯುಕ್ತವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಒಮ್ಮೆ ಅಂತರ್ಜಲ ಉಪ್ಪಾದರೆ, ಅದನ್ನು ಪುನಃ ಸಿಹಿ ಮಾಡುವುದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲ, ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಹಿಡಿಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಇದು ತಕ್ಷಣ ಕಾಣಿಸದ, ಆದರೆ ಶಾಶ್ವತ ಹಾನಿ ಮಾಡುವ ವಿಪತ್ತು.
3. ಅಂಕೋಲಾ–ಕಾರವಾರದ ಭವಿಷ್ಯದ ನೀರಿನ ಬೇಡಿಕೆ
ಅಂಕೋಲಾ ಮತ್ತು ಕಾರವಾರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ವೇಗವಾಗಿ ನಗರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕರಣದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿವೆ.
* ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯ (ಸೀಬರ್ಡ್) ವಿಸ್ತರಣೆ
* ಜನಸಂಖ್ಯೆ ವೃದ್ಧಿ
* ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು
ಮುಂದಿನ 30–50 ವರ್ಷಗಳ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಬೇಡ್ತಿ ನದಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹನಿ ಕೂಡ ಅಮೂಲ್ಯ.
ಇಂದಿನ “ಸಮೃದ್ಧಿ”ಯ ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲಿ ನಾಳೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಬಲಿ ಕೊಡುವುದು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ದುರಂತ.
4. ಗಂಗಾವಳಿ: ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ
ಬೇಡ್ತಿ ನದಿ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುವ ಗಂಗಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶವು ಅಪಾರ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಕೇಂದ್ರ.
* ನದಿಯ ಹೂಳು ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಮೀನುಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಅಗತ್ಯ.
* ನದಿ ಜೋಡಣೆಯಿಂದ ಈ ಹೂಳಿನ ಹರಿವು ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ, ಕರಾವಳಿಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮೇಲೆ ನೇರ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊಡೆತ ಬೀಳುತ್ತದೆ.
ಇದು ಕೇವಲ ಪರಿಸರ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ —
ಅಂಕೋಲಾ–ಕಾರವಾರದ ಸಾವಿರಾರು ಮೀನುಗಾರ ಕುಟುಂಬಗಳ ಜೀವನಾಧಾರದ ಪ್ರಶ್ನೆ.
5. ಕೆಳಭಾಗದ ಮೌನ: ಒಪ್ಪಿಗೆಯೇ ಅಥವಾ ಅಜ್ಞಾನವೇ?
ಇಂದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ಕಾಣಿಸದಿರುವುದು ಆತಂಕಕಾರಿ.
* ಯೋಜನೆಯ ಡಿಪಿಆರ್ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರ ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿದೆಯೇ?
* ಕೆಳಭಾಗದ ರೈತರು, ಮೀನುಗಾರರು, ನಾಗರಿಕರಿಗಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆದಿದೆಯೇ?
* ಅಥವಾ “ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗೆ ಏನೂ ಆಗಲ್ಲ” ಎಂಬ ಭರವಸೆಯೇ ಸಾಕೆಂದು ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆಯೇ?
ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲದ ಮೌನವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಗೆಯೆಂದು ಅರ್ಥೈಸುವುದು ಅಪಾಯಕಾರಿ. ನದಿ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಭರವಸೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವುದು ಆತ್ಮಹತ್ಯಾತ್ಮಕ ನಿರ್ಧಾರ.
ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಕರೆ
ನದಿ ಎಂದರೆ ಕಾಲುವೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಒಂದು ಜೀವಂತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
ಬೇಡ್ತಿ–ವರದಾ ಯೋಜನೆಯ ಲಾಭಗಳು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣ ಗೋಚರಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದರ ಶಾಶ್ವತ ನಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವವರು ಅಂಕೋಲಾ ಮತ್ತು ಕಾರವಾರದ ಜನತೆ.
ಇಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸದಿದ್ದರೆ, ನಾಳೆ ಉತ್ತರ ಇರದು.
ನದಿ ಹರಿವು ಕಡಿತಗೊಂಡರೆ, ಬದುಕು ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.
ಮೌನ ಮುರಿಯುವ ಸಮಯವಿದು.
ನದಿಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಬದುಕಿನ ಹಕ್ಕನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದೇ ಆಗಿದೆ.
What's Your Reaction?
Like
0
Dislike
0
Love
0
Funny
0
Angry
0
Sad
0
Wow
0
