~ಡಾ ರವಿಕಿರಣ ಪಟವರ್ಧನ
*******************
ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಘನಾಶಿನಿ ಮತ್ತು ಬೇಡ್ತಿ ನದಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸರ್ಕಾರದ ಯೋಜನೆಗಳು, ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಹೃದಯಭಾಗವನ್ನೇ ಮುಳುಗಿಸುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೊತ್ತು ತಂದಿದ್ದವು. ಸಾವಿರಾರು ಎಕರೆ ಕಾಡು, ಅಡಿಕೆ ತೋಟಗಳು, ಜೀವಜಾಲ ಮತ್ತು ನದಿಗಳ ಸಹಜ ಹರಿವು ಈ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ನಾಶವಾಗುವ ಹಂತದಲ್ಲಿತ್ತು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಭೀಕರ ಅಪಾಯವನ್ನು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿ, ಸರ್ಕಾರದ ಎದುರು ನಿಂತ ಮಹಿಳಾ ನಾಯಕಿ ಎಂದರೆ ಅನಸೂಯಾ ಶರ್ಮಾ.
ಅವರು ಕೇವಲ ಶಾಸಕಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ —
ಅವರು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿ ಆಗಿದ್ದರು.
ಪಕ್ಷದ ಮೀರಿದ ಜನಪರ ಧೈರ್ಯ
ಅನಸೂಯಾ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ಸರ್ಕಾರ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮುಂದೂಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಪಕ್ಷಶಿಸ್ತಿನ ಹಿಂದೆ ಮರೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.
“ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಲ್ಲ — ಇದು ಪರಿಸರ ಹತ್ಯೆ” ಎಂದು ಅವರು ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದರು.ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟಾದರೂ, ಜನರ ನೆಲ, ನದಿ ಮತ್ತು ಕಾಡನ್ನು ಬಲಿ ಕೊಡಲು ಅವರು ಸಮ್ಮತಿಸಲಿಲ್ಲ.
ಇಂತಹ ನಿಲುವು ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅಪರೂಪ.
ರೈತರೊಂದಿಗೆ ನಿಂತ ಶಾಸಕಿ
ಅಣೆಕಟ್ಟು ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಮುಳುಗಡೆಯಾಗಲಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ರೈತರು, ಅಡಿಕೆ ಬೆಳೆಗಾರರು, ಮತ್ಸ್ಯಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯವಾಸಿಗಳು — ಇವರ ನೋವನ್ನು ಅವರು ಕೇವಲ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ, ಹಂಚಿಕೊಂಡರು.ಅವರು ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿ
ಮನೆಮನೆಗೂ ಹೋಗಿ
ರೈತರ ಜೊತೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕೂತು
ಅವರ ಭಯ, ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಕೋಪವನ್ನು ಆಲಿಸಿದರು.
ಇದೇ ಆ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಜೀವ ನೀಡಿತು.
ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿದ ಸೇತುವೆ
ಸೋಂದಾ ಸ್ವರ್ಣವಲ್ಲಿ ಮಠದ ಶ್ರೀಗಳ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಧಾರ್ಮಿಕ-ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರತಿರೋಧಕ್ಕೆ ಅನಸೂಯಾ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ರಾಜಕೀಯ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರು.
ರೈತ ಸಂಘ, ಪರಿಸರ ಚಿಂತಕರು, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಠ — ಈ ಎಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಅವರು ಸೇತುವೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
ಇದರಿಂದ ಈ ಹೋರಾಟ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು.
ವಿಜ್ಞಾನಾಧಾರಿತ ಹೋರಾಟ
ಅವರು ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರು, ಜಲಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, ಅರಣ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿ,
* ಅಣೆಕಟ್ಟು ಯೋಜನೆಯು
ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ವಿಫಲ
* ಪರಿಸರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಿನಾಶಕಾರಿ
* ಜಲವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ
ಎಂಬುದನ್ನು ದಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದರು.ಈ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.
ಇತಿಹಾಸ ಬದಲಿಸಿದ ಮಹಿಳೆ
ಅನಸೂಯಾ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಹಠ, ಜನಪರ ನಿಲುವು ಮತ್ತು ಅಚಲ ಧೈರ್ಯದಿಂದಾಗಿ
ಬೇಡ್ತಿ–ಅಘನಾಶಿನಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಯೋಜನೆ ಕೊನೆಗೂ ಕೈಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು.ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಯೋಜನೆಯ ಸೋಲು ಅಲ್ಲ —ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಗೆಲುವು.
ಆಗಿನ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಶಿರಸಿ, ಯಲ್ಲಾಪುರ, ಕಾರವಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧೆಡೆ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.ನಂತರ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಮನೆ ಎದುರು ಪ್ರತಿಭಟನೆ, ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಕುಳಿತರು.ಆಗ ದೇವರಾಜ್ ಅರಸರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು, ಅವರೇ ಸ್ವತಃ ಬಂದು ಯೋಜನೆ ಬಗ್ಗೆ ಅಹವಾಲು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.ದೇವರಾಜ ಅರಸರು ಯೋಜನೆ ಹಿಂಪಡೆಯುವ ಭರವಸೆ ಶ್ರೀಮತಿ ಶರ್ಮಾ ಅವರಿಗೆ ನೀಡೀದರು.ಅದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪದ ಶ್ರೀಮತಿ ಅನಸೂಯಾ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಯೋಜನೆ ಪಡೆಯುವ ಅಧಿಕೃತ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ಹಠ ಹಿಡಿದು , ಮಾನ್ಯ ದೇವರಾಜ ಅರಸ್ ಅವರು ಇವರ ಹಠಕ್ಕೆ ಮಣಿದು ತತ್ ಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ ಸ್ಥಗಿತದ ಆದೇಶ ನೀಡಿದರಂತೆ ಎನ್ನುವುದು ಇತಿಹಾಸ.
ಇದು ತೋರಿಸಿತು:
“ಒಬ್ಬ ಶಾಸಕಿ ನದಿ, ಕಾಡು ಮತ್ತು ಜನರ ಪರ ನಿಂತರೆ ಸರ್ಕಾರವೂ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.”
ಅವರು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿದ್ದರೂ
ಅವರ ಹೃದಯ ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗಿತ್ತು.ಅದಕ್ಕೇ ಅವರುಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಮಗಳು ಎಂದು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ 🌿