ಕೃಷಿ ಜಯಂತಿ ಹಬ್ಬದ ಹೊಳಪಿನ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಬೇಡ್ತಿ-ವರದಾ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಸರ್ವೇ — ಸಂಶಯಗಳ ನೆರಳು

ಡಾ. ರವಿಕಿರಣ ಪಟವರ್ಧನ

*****


ಮಲೆನಾಡಿನ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣು — ಇದು ದ್ರೋಹ!

ಸ್ವರ್ಣವಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನರಸಿಂಹ ದೇವರ ಜಯಂತಿ ಘಂಟೆ ಮೊಳಗುತ್ತಿತ್ತು. ಭಕ್ತರು ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಕೈ ಮುಗಿದಿದ್ದರು. ಅದೇ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಅದೇ ನೆಲದ ಮೇಲೆ — ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಜಿಪಿಎಸ್ ಹಿಡಿದು ಕಾಡಿನೊಳಗೆ ನುಸುಳಿದ್ದರು.

*ಇದು ಕಾಕತಾಳೀಯವಲ್ಲ. ಇದು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಮೋಸ.*

---

ಜನರ ಕಣ್ಣು ದೇವರ ಕಡೆ ಇರುವಾಗ, ಅವರ ಬೆನ್ನ ಹಿಂದೆ ನದಿಯ ನೀರು ಅಳೆಯಲಾಯಿತು. ಶಾಲಮಲಾ ನದಿಯ ಉಸಿರನ್ನು ಯಾರ ಅನುಮತಿಯೂ ಇಲ್ಲದೆ ಅಳೆದರು. ಪಟ್ಟಣದಹಳ್ಳದ ಹರಿವನ್ನು ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿದರು. "ಜೋಡಣೆ ಬಿಂದು" ಗಳನ್ನು ಗುರುತು ಹಾಕಿದರು — ಅಂದರೆ, ಮಲೆನಾಡಿನ ನೀರನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಕಿತ್ತು, ಎಲ್ಲಿಗೆ ಒಯ್ಯಬೇಕು ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು.

ಒಂದೇ ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆ ಇಲ್ಲ. ಒಂದೇ ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೂಚನೆ ಇಲ್ಲ. ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ, ಗ್ರಾಮ ಸಭೆ ಸೇರಿಸಲಿಲ್ಲ, ರೈತರ ಮನೆ ಬಾಗಿಲು ತಟ್ಟಲಿಲ್ಲ.

*ಏಕೆಂದರೆ — ಈ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮಲೆನಾಡಿನ ಜನರು ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲ, ಅಡಚಣೆಗಳು.*

---

18 TMC ನೀರು ಎಂದರೇನು ಗೊತ್ತೇ?

ಅದು ಕೇವಲ ಅಂಕಿ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮರಗಳ ಬದುಕು. ಅದು ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು. ಅದು ಮಲೆನಾಡಿನ ರೈತನ ಗದ್ದೆಗೆ ಜೀವ ನೀಡುವ ತೊರೆ. ಅದು ಕಾಡಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ದಾಹ ತೀರಿಸುವ ಹಳ್ಳ.

ಅದನ್ನು ಸುರಂಗ ಕೊರೆದು, ಬ್ಯಾರೇಜ್ ಕಟ್ಟಿ, ಲಿಫ್ಟ್ ಹಾಕಿ ಎಳೆದೊಯ್ಯಲು ಹೊರಟಿದ್ದಾರೆ.

ಮಲೆನಾಡು ಒಣಗಲಿ, ಅರಣ್ಯ ಸಾಯಲಿ, ರೈತ ಅಳಲಿ — ಆದರೆ ಮತ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಲೆಕ್ಕ ತಪ್ಪಬಾರದು!

---

*ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲ — ಇದು ದೋಚುವಿಕೆ.*

ಕಾಡು ಕಡಿದರೆ ಹಣ ಬರುತ್ತದೆ. ನದಿ ತಿರುಗಿಸಿದರೆ ಮತ ಬರುತ್ತದೆ. ಟೆಂಡರ್ ಆದರೆ ಕಮಿಷನ್ ಬರುತ್ತದೆ. ಮಲೆನಾಡಿನ ಜನ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದರೆ? — "ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವಿರೋಧಿಗಳು" ಎಂದು ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಶಿರಸಿಯ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸರವಾದಿಗಳು ಕೂಗಿದರು, ರೈತರು ಮುಷ್ಟಿ ಎತ್ತಿದರು. ಆದರೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಕಿವಿ ಮೇಲೆ ಹೂ ಬಿದ್ದಿಲ್ಲ.

---

ಎಚ್ಚರ ಮಲೆನಾಡೇ!

ನಿನ್ನ ನದಿ ನಿನ್ನ ಹಕ್ಕು. ನಿನ್ನ ಕಾಡು ನಿನ್ನ ಉಸಿರು. ನಿನ್ನ ನೀರಿಗೆ ಕನ್ನ ಹಾಕಲು ಬರುವವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸದಿದ್ದರೆ — ನಾಳೆ ಕೇಳಲು ನದಿಯೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಕಾಡೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

*ಹೋರಾಟ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಡಿ. ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿ. .*

ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಲೆನಾಡಿನ ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಭೇಟಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಡಳಿತ ಕ್ರಮವಲ್ಲ — ಅದು ಭವಿಷ್ಯದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆಯ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತು ಎಂಬುದು ಈಗ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪರಿಷ್ಕೃತ ಯೋಜನಾ ವರದಿ (DPR) ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸರ್ವೇ, ಅರಣ್ಯ, ನದಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜೀವನದ ನಡುವೆ ಹೊಸ ಚರ್ಚೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.

ಈ ಸರ್ವೇಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಹಳೆಯದಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾಗಿದ್ದ ದೊಡ್ಡ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಕಿರು ಬ್ಯಾರೇಜ್‌ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ‘ಲಿಫ್ಟ್’ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ನೀರನ್ನು ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡುವ ಹೊಸ ಮಾದರಿ. ಅಂದರೆ, ಅರಣ್ಯದೊಳಗೆ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಜಲಾಶಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡದೆ, ಹರಿಯುವ ನೀರನ್ನು ಎತ್ತಿ ಸುರಂಗಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿಸುವ ಯೋಜನೆ. ಇದು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಹಾನಿಕಾರಕವೆಂದು ತೋರಿಸಿದರೂ, ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಇನ್ನೂ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ.

ಈ ನಡುವೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ವಿಷಯ — ಈ ಸರ್ವೇ ನಡೆದ ಸಮಯ. ಸ್ವರ್ಣವಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ನರಸಿಂಹ ಜಯಂತಿ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು, ಸ್ಥಳೀಯರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವಾಗಲೇ ಈ ಸರ್ವೇ ನಡೆದಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವೇ? ಅಥವಾ ಜನರ ಗಮನ ಬೇರೆಡೆ ಇರುವಾಗ ನಿರ್ವಿಘ್ನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಸಮಯವೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದ್ಭವಿಸುವುದು ಸಹಜ.

ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ತಂಡ ಈ ಭೇಟಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡದೇ, ಗೌಪ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಈ ಅನುಮಾನವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ರೈತ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಇದನ್ನು “ರಹಸ್ಯ ಸರ್ವೇ” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾ, ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಅರಣ್ಯ ಹಾನಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ — ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ನಾವು ಹೇಗೆ ಸಾಧಿಸುತ್ತೇವೆ? ಸರ್ಕಾರದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಮಲೆನಾಡಿನ ಜನರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಅವರ ಅರಣ್ಯ, ನದಿ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಬೀರುವ ಪರಿಣಾಮದ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ವಿಷಯ.

ಸತ್ಯವೇನೆಂದರೆ, ಈ ಘಟನೆಯ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಉದ್ದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಮಯದ ಆಯ್ಕೆ, ಮಾಹಿತಿಯ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಜನರ ಆತಂಕ — ಈ ಮೂರೂ ಸೇರಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿವೆ.

👉 ಹೀಗಾಗಿ, ಈಗ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದು ಒಂದೇ ಒಂದು — ಪಾರದರ್ಶಕತೆ.
ಜನರ ವಿಶ್ವಾಸ ಪಡೆಯಲು ಸರ್ಕಾರವು ಯೋಜನೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಹಬ್ಬದ ಹೊಳಪಿನ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಈ ಸರ್ವೇ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

---

“ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯೂ ಜನರ ವಿಶ್ವಾಸದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರಬೇಕು — ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ವಿರೋಧದ ನೆರಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.”