RSS: ನೋಂದಣಿಯೇ ಇಲ್ಲದ ಸಂಘಟನೆ ನೂರು ವರ್ಷ ಬದುಕಿದ್ದು ಹೇಗೆ? ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅದನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಬಹುದೇ? ಕಾನೂನು ಏನು ಹೇಳುತ್ತೆ? ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಿ

RSS ಕಡು ವಿರೋಧಿ ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಖರ್ಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಗೃಹಮಂತ್ರಿ ಆಗಿದ್ದಾರೆ... ಈಗ ಪ್ರಶ್ನೆ ಏಳುತ್ತದೆ — ಅವರು RSS ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಬಹುದೇ? ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಮೇಲೆ ಕ್ರಮ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದೇ? ನೋಂದಣಿಯೇ ಇಲ್ಲದ RSS ಕಾನೂನಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ? 100 ವರ್ಷ ದಾಟಿದ ಈ ಸಂಘಟನೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ನಿಷೇಧ ಎದುರಿಸಿ ಹೇಗೆ ಬದುಕಿ ಉಳಿಯಿತು? ಸಂವಿಧಾನ, ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಾಸ್ತವದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಓದಿ...

Jun 10, 2026 - 16:51
 0  164
RSS: ನೋಂದಣಿಯೇ ಇಲ್ಲದ ಸಂಘಟನೆ ನೂರು ವರ್ಷ ಬದುಕಿದ್ದು ಹೇಗೆ? ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅದನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಬಹುದೇ? ಕಾನೂನು ಏನು ಹೇಳುತ್ತೆ? ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಿ
✍️ ಅಡ್ವೋಕೇಟ್ ವೀರೇಂದ್ರಬಾಬು ನಂಜೇಗೌಡ

****

ಒಬ್ಬ ವಕೀಲನಾಗಿ, ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತನಾಗಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಅಭ್ಯಸಿಸಿದ ಅಡ್ವೋಕೇಟ್ ವೀರೇಂದ್ರಬಾಬು ನಂಜೇಗೌಡ ಆದ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.. ಭಾರತದಲ್ಲಿ RSS ಅಷ್ಟು ತಪ್ಪು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ, ಅಷ್ಟು ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾದ, ಅಷ್ಟು ಭಯ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ಎರಡನ್ನೂ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಘಟನೆ ಇಲ್ಲ. ಒಂದು ಕಡೆ ಇದು "ರಾಷ್ಟ್ರಭಕ್ತಿಯ ಅಮ್ಮ" ಎಂದು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ "ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ" ಎಂದು ನಿಂದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಉಳಿದೇ ಇದೆ... ಸತ್ಯ ಏನು?
ನೂರು ವರ್ಷ ದಾಟಿ ನಿಂತಿರುವ ಒಂದು ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಘೋಷಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಗದು. ಅದನ್ನು ಇತಿಹಾಸ, ಕಾನೂನು, ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವಗಳ ಮೂಲಕ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇಂದಿನ ಈ ದೀರ್ಘ ಲೇಖನ ಅದೇ ಪ್ರಯತ್ನ.

ಅಧ್ಯಾಯ 1: RSS ಎಂದರೇನು?
RSS ಎಂದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ Rashtriya Swayamsevak Sangh. ಇದು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ, ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕ ಸ್ವಯಂಸೇವಾ ಸಂಘಟನೆ ಎಂದು ಬೆಂಬಲಿಗರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ವಿಮರ್ಶಕರು ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಅಪಾರ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಘಟನೆ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ.
1925ರ ವಿಜಯದಶಮಿಯ ಶುಭ ದಿನದಂದು, ಅಂದರೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 27, 1925ರಂದು, ನಾಗಪುರದಲ್ಲಿ ಡಾ. ಕೇಶವ್ ಬಾಳಿರಾಮ್ ಹೆಡ್ಗೇವಾರ್ ಅವರು ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಹೆಡ್ಗೇವಾರ್ ಒಬ್ಬ ವೈದ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಸಕ್ರಿಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಾಗಿದ್ದರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಜೈಲು ಕಂಡವರು.
ಆದರೆ 1925ರ ಭಾರತ ಹೇಗಿತ್ತು ಎಂದು ಯೋಚಿಸಬೇಕು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆ ಇತ್ತು. ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಂ ಗಲಭೆಗಳು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಭುಗಿಲೇಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಸಮಾಜ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ವರ್ಗ ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ಛಿದ್ರಛಿದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಹೆಡ್ಗೇವಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕಾಡುತ್ತಿತ್ತು... ಭಾರತ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಲು ರಾಜಕೀಯ ಚಳವಳಿ ಮಾತ್ರ ಸಾಕೇ? ಅಥವಾ ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜ ಮೊದಲು ಸಂಘಟಿತವಾಗಬೇಕೇ? ಅವರ ಉತ್ತರವೇ RSS ಆಯಿತು.
ಅಧ್ಯಾಯ 2: RSS ಯಾಕೆ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು?
ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಎರಡು ಉತ್ತರಗಳಿವೆ. ಎರಡನ್ನೂ ಕೇಳಬೇಕು.
ಬೆಂಬಲಿಗರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ: ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜ ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ವಿದೇಶೀ ಆಳ್ವಿಕೆಯಿಂದ ನಲುಗಿತ್ತು. ಜಾತಿ ವಿಭಜನೆ, ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ, ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೊರತೆ... ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸಮಾಜವನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ್ದವು. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಶಿಸ್ತು, ರಾಷ್ಟ್ರಭಕ್ತಿ, ಸ್ವಯಂಸೇವಾ ಮನೋಭಾವ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನಾ ಶಕ್ತಿ ಬೆಳೆಸಲು RSS ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು ಎಂದು ಬೆಂಬಲಿಗರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ವಿಮರ್ಶಕರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ: RSS ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಹಿಂದೆ ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದದ ಕಲ್ಪನೆ ಇತ್ತು ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಆರೋಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತ ಕೇವಲ ಹಿಂದೂಗಳ ದೇಶ ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತ RSS ಸ್ಥಾಪನೆಯ ತಳಹದಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಬಹುಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಬಹುಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಾದದ್ದು ಎಂಬುದು ಅವರ ವಾದ.
ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಸಂಘಟನೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಅದರ ಕಾಲಕಾಲದ ನಡವಳಿಕೆ... ಎರಡನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದ ಹೊರತು ನ್ಯಾಯ ನೀಡಲು ಆಗದು. ಒಂದು ಸಂಘಟನೆ 100 ವರ್ಷ ಬದುಕಿದ್ದರೆ, ಅದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಶಕ್ತಿ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಆ ಶಕ್ತಿ ಏನು ಎಂದು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಭಾವೋದ್ವೇಗ ಬಿಟ್ಟು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಬೇಕು.
ಅಧ್ಯಾಯ 3: RSS ನೋಂದಣಿಯಾಗಿದೆಯೇ? ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನು ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?
ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮಾತಾಡುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಘಟನೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಬಹಳ ಜನರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಸತ್ಯ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂಘಟನೆಗಳ ವಿಧಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
Society.. Societies Registration Act, 1860ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆಸ್ತಿ ಹೊಂದಲು, ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿಗಾಗಿ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಅನುದಾನ ಪಡೆಯಲು ನೋಂದಣಿ ಅಗತ್ಯ.
Trust... Indian Trusts Act, 1882ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
Association... ವಿವಿಧ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿ.
Informal Organization.. ಯಾವುದೇ ನೋಂದಣಿ ಇಲ್ಲದೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು. ಇದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ.
RSS ಒಂದು Informal Organization ಆಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಅಧಿಕೃತ ನೋಂದಣಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನಿಜ. ಆದರೆ ಇದು ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಅಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ Article 19(1)(c) ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ಸಂಘ ರಚಿಸುವ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಆ ಹಕ್ಕು ಚಲಾಯಿಸಲು ನೋಂದಣಿ ಕಡ್ಡಾಯ ಅಲ್ಲ.
ಆದರೆ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಅಂಶ ಗಮನಿಸಬೇಕು... RSS ತನ್ನ ಅಂಗ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಮೂಲಕ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸೇವಿಕಾ ಸಮಿತಿ, ವಿದ್ಯಾ ಭಾರತಿ ಮುಂತಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನೋಂದಾಯಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿಯೇ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಕಾನೂನು ಜಾಣ್ಮೆಯ ರಚನೆ.
ಅಧ್ಯಾಯ 4: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಸಂಘ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕು
ಅಡ್ವೋಕೇಟ್ ವೀರೇಂದ್ರಬಾಬು ನಂಜೇಗೌಡ ಆದ ನಾನು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಕಾನೂನು ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಿದ್ದು ಏನೆಂದರೆ.. ಹಲವಾರು ಜನ Article 19 ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಒಳ ಅರ್ಥ ತಿಳಿಯದೇ ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ.
Article 19(1)(c) ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ "to form associations or unions" ಎಂಬ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಿದೆ. ಈ ಹಕ್ಕು ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಲ್ಲ... Article 19(4) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಸೂಕ್ತ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಆ ನಿರ್ಬಂಧ ಯಾವಾಗ ಸಾಧ್ಯ?
ಒಂದು ಸಂಘಟನೆ ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಭೌಮತೆ ಅಥವಾ ಸಮಗ್ರತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುತ್ತಿದ್ದಾಗ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅಪಾಯ ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ.
ನೈತಿಕತೆ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ವಿರೋಧವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ.
ಈ ಮೂರು ಷರತ್ತುಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲು ಸಂವಿಧಾನ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ನಿಷೇಧಕ್ಕೆ ಆಧಾರ ಆಗಲಾರದು. ಇದು ಸಂವಿಧಾನದ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಲುವು.
ಅಧ್ಯಾಯ 5: RSS ಸಂಘಟನಾ ರಚನೆ.. ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ನಿರ್ವಹಣಾ ಮಾದರಿ
ನೋಂದಣಿ ಇಲ್ಲದ ಒಂದು ಸಂಘಟನೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರನ್ನು ಒಂದು ಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದರೆ ಆ ಸಂಘಟನಾ ರಚನೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿರಬೇಕು. ಇದನ್ನು ನಾವು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲೇ ಬೇಕು.
RSS ಸಂಘಟನೆ ಹೀಗಿದೆ:
ಶಾಖೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: RSS ನ ತಳಮಟ್ಟದ ಘಟಕ "ಶಾಖೆ". ಪ್ರತಿ ಊರಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ಮೊಹಲ್ಲಾದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಾಖೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ಸಂಜೆ ಒಂದು ಗಂಟೆ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ವ್ಯಾಯಾಮ, ಖೇಲ್, ಗೀತ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ಚರ್ಚೆ... ಇವು ಶಾಖೆಯ ದೈನಂದಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು.
ಸರಸಂಘಚಾಲಕ: RSS ನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಯಕ. ಇವರು ಚುನಾಯಿತರಲ್ಲ.. ಆಂತರಿಕ ಸಮ್ಮತಿಯ ಮೂಲಕ ನಿಯಮಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಇಂದು ಡಾ. ಮೋಹನ್ ಭಾಗವತ್ ಅವರು ಸರಸಂಘಚಾಲಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಸರ್ಕಾರ್ಯವಾಹ: RSS ನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ. ದಿನನಿತ್ಯದ ಆಡಳಿತ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಚಾರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಇದು RSS ನ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಪ್ರಚಾರಕರು ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೆ, ವೃತ್ತಿ ಮಾಡದೆ, ಸಂಘಕ್ಕಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಜೀವನ ಮೀಸಲಿಟ್ಟ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು. ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ, ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ... ಇವರು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ RSS ಪ್ರಚಾರಕರಾಗಿದ್ದರು.
ಇಂತಹ ಒಂದು ಸಂಘಟನಾ ರಚನೆ ಸರ್ಕಾರ ಕಟ್ಟಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಇದು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಣೆ, ಸ್ವಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಸ್ವಾರ್ಥರಹಿತ ಸೇವೆಯ ಮಾದರಿ.
ಅಧ್ಯಾಯ 6: RSS ಗೆ ಹಣ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ?
ಇದು ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆ. ನೋಂದಣಿ ಇಲ್ಲದ ಸಂಘಟನೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರನ್ನು ನಡೆಸಲು ಹಣ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ?
RSS ಬೆಂಬಲಿಗರು ಹೇಳುವಂತೆ ಸಂಘ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೀಗಿದೆ:
ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆ: ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ವಿಜಯದಶಮಿಯ ದಿನ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತ್ಯಾನುಸಾರ ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಕಡ್ಡಾಯ ಅಲ್ಲ, ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ.
ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ದೇಣಿಗೆ: ಸಂಘದ ಉದ್ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇರುವ ಉದ್ಯಮಿಗಳು, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ದೇಣಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು: ವಿದ್ಯಾ ಭಾರತಿ, ಸೇವಾ ಭಾರತಿ ಮುಂತಾದ ನೋಂದಾಯಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ.
ವಿಮರ್ಶಕರ ಪ್ರಶ್ನೆ: 68,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಖೆಗಳನ್ನು, ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರಚಾರಕರನ್ನು ನಡೆಸಲು ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಕೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದ್ದೇ ಇದೆ. ಸಂಘ ತನ್ನ ಹಣಕಾಸಿನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ತೋರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಇದೆ.
ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉಳಿದೇ ಇದೆ. ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವ ಹಕ್ಕು ಜನರಿಗಿದೆ.
ಅಧ್ಯಾಯ 7: RSS ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿ... ಒಂದು ಮಹಾಸಾಗರ
RSS ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸ್ವಯಂಸೇವಾ ಸಂಘಟನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನೋಡಿ:
2023ರ ವೇಳೆಗೆ RSS ಶಾಖೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 68,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸ್ವಯಂಸೇವಕರ ಸಂಖ್ಯೆ 60 ಲಕ್ಷದಿಂದ 1 ಕೋಟಿಯವರೆಗೆ ಇರಬಹುದು ಎಂದು ವಿವಿಧ ಅಂದಾಜುಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.
ಭಾರತದ ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ RSS ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಇದೆ.
HSS — Hindu Swayamsevak Sangh ಎಂಬ ಸಂಘಟನೆ ಮೂಲಕ ಅಮೆರಿಕ, ಬ್ರಿಟನ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ RSS ಪ್ರಭಾವ ಇದೆ.
ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಜಾಲ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿಯೇ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಅಪಾರ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಇದು ಬೆಂಬಲಿಗರಿಗೆ ಹೆಮ್ಮೆ, ವಿಮರ್ಶಕರಿಗೆ ಆತಂಕ.
ಅಧ್ಯಾಯ 8: RSS ಮತ್ತು BJP ಸಂಬಂಧ... ಒಂದು ಆಳವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
ಈ ಸಂಬಂಧ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೇ RSS ಅನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
1951ರಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ ಪ್ರಸಾದ್ ಮುಖರ್ಜಿ ಅವರು Bharatiya Jana Sangh ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. RSS ಪ್ರಚಾರಕರು ಈ ಪಕ್ಷದ ಬೆನ್ನೆಲಬಾಗಿ ನಿಂತರು. 1977ರಲ್ಲಿ Janata Party ವಿಭಜನೆ ನಂತರ 1980ರಲ್ಲಿ BJP ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.
ಕಾನೂನಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ RSS ಮತ್ತು BJP ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು. BJP ಒಂದು ನೋಂದಾಯಿತ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷ. RSS ಒಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಘಟನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಸಂಬಂಧ ಇಲ್ಲ.
ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ?
ಬೆಂಬಲಿಗರ ವಾದ: RSS ಒಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಘಟನೆ. ಅದರ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ವ್ಯಕ್ತಿಗತವಾಗಿ BJP ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಅವರ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಹಕ್ಕು.
ವಿಮರ್ಶಕರ ವಾದ: RSS ನ ಮೌನ ಶಿಷ್ಟ ಮೂಲಕ BJP ಚುನಾವಣಾ ಯಂತ್ರ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳ ನೀತಿ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಮೇಲೆ RSS ನ ಪ್ರಭಾವ ಇದೆ. ಇದು ಚುನಾಯಿತ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ಅಚುನಾಯಿತ ಸಂಘಟನೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಘ ಪರಿವಾರ ಎಂದರೇನು? RSS ಮತ್ತು ಅದರ ಅಂಗ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು "ಸಂಘ ಪರಿವಾರ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ BJP ಕೂಡ ಭಾಗ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಹೇಳಿದರೆ, RSS ಮತ್ತು BJP ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಎಂದು ಬೆಂಬಲಿಗರು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಅಧ್ಯಾಯ 9: ಸಂಘ ಪರಿವಾರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ... RSS ಒಂದು ಮರ, ಅದರ ಕೊಂಬೆಗಳು ಅನೇಕ
RSS ಒಂದು ಮೂಲ ಮರ. ಅದರ ಕೊಂಬೆಗಳು ಭಾರತದ ಜೀವನದ ಪ್ರತಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಿವೆ.
ABVP — ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪರಿಷತ್: ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘಟನೆ. ದೇಶದ ಬಹಳಷ್ಟು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಪ್ರಭಾವ ಇದೆ.
BMS — ಭಾರತೀಯ ಮಜದೂರ ಸಂಘ: ದೇಶದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
VHP — ವಿಶ್ವ ಹಿಂದೂ ಪರಿಷತ್: ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
Seva Bharati: ಸೇವಾ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಸಂಸ್ಥೆ.
Vidya Bharati: ಸಾವಿರಾರು ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ.
Swadeshi Jagaran Manch: ಸ್ವದೇಶಿ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಯ ಪ್ರತಿಪಾದಕ.
ಬಜರಂಗ ದಳ: ಹಿಂದೂ ಯುವಜನ ಸಂಘಟನೆ. ಇದರ ಕೆಲ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.
ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸಂಘ ಪರಿವಾರ. ಒಂದು ಸಂಘಟನೆ ಇಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಕ ಜಾಲ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಅದು ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಇದು ಬೆಂಬಲಿಗರಿಗೆ ಶಕ್ತಿ, ವಿಮರ್ಶಕರಿಗೆ ಅಪಾಯ.
ಅಧ್ಯಾಯ 10: RSS ನಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಗಳು ಮಾತ್ರ ಸದಸ್ಯರೇ?
ಇದು ಒಂದು ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣ ಪ್ರಶ್ನೆ.
RSS ನ ಅಧಿಕೃತ ನಿಲುವು: 2018ರಲ್ಲಿ ಸರಸಂಘಚಾಲಕ ಮೋಹನ್ ಭಾಗವತ್ ಅವರು "ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನೂ ಹಿಂದೂ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಇದರ ಅರ್ಥ ಧರ್ಮ ಅಲ್ಲ, ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕತೆ ಎಂದು ಬೆಂಬಲಿಗರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ವಾಸ್ತವ: RSS ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸ್ತರು ಭಾಗವಹಿಸುವ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ ಎಂದು ಬೆಂಬಲಿಗರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, RSS ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಹಿಂದೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘಟನೆ ಎಂಬ ಅಂಶ ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲಾಗದ ಸತ್ಯ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆ: ಭಾರತ ಒಂದು ಬಹುಧರ್ಮ ದೇಶ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಧರ್ಮದ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಂಘಟನೆ ಎಲ್ಲ ನಾಗರಿಕರ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಆಗಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮೂಲಭೂತವಾದದ್ದು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸರಳ ಉತ್ತರ ಇಲ್ಲ.
ಅಧ್ಯಾಯ 11: RSS ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರಮುಖ ಟೀಕೆಗಳು
ಒಂದು ನ್ಯಾಯಯುತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ವಿಮರ್ಶೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದು.
ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷತೆ ಪ್ರಶ್ನೆ: ಭಾರತ ಒಂದು Secular Republic. ಒಂದು ಧರ್ಮ ಆಧಾರಿತ ಸಂಘಟನೆ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವುದು ಸಂವಿಧಾನ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ವಿರೋಧ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಪ್ರಶ್ನೆ: RSS ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಅದರ ಕೆಲ ಅಂಗ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮುಸ್ಲಿಮರು ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸ್ತರಲ್ಲಿ ಅಭದ್ರತೆ ಭಾವ ಹುಟ್ಟಿಸಿವೆ ಎಂದು ಅನೇಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳು ತೋರಿಸಿವೆ.
ಮಹಿಳಾ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ RSS ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸೇರ್ಪಡೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸೇವಿಕಾ ಸಮಿತಿ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಘಟನೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಟೀಕೆಗೊಳಗಾಗಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ ವಿವಾದ: ಗಾಂಧೀಜಿ ಹತ್ಯೆ ನಂತರ RSS ಮೇಲೆ ನಿಷೇಧ ಹೇರಲಾಯಿತು. ಹಂತಕ ನಾಥೂರಾಮ್ ಗೋಡ್ಸೆ RSS ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದ ಎಂಬ ಆರೋಪ ಇದೆ. RSS ಈ ಆರೋಪ ತಳ್ಳಿಹಾಕುತ್ತದೆ.
ಇವೆಲ್ಲ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು. ಮತ್ತು ಜನತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವ ಹಕ್ಕು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇದೆ.
ಅಧ್ಯಾಯ 12: RSS ಬೆಂಬಲಿಗರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಗಳು
ನ್ಯಾಯ ನೀಡಲು ಎರಡೂ ಕಡೆ ಕೇಳಬೇಕು.
1962ರ ಭಾರತ-ಚೀನಾ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು 1965ರ ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ RSS ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ದೆಹಲಿಯ ಸಂಚಾರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಹಾಯ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆ ಕಾಲದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರು RSS ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪರೇಡ್‌ಗೆ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡಿದ್ದರು.
2001ರ ಗುಜರಾತ್ ಭೂಕಂಪ, 2004ರ ಸುನಾಮಿ, 2013ರ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಪ್ರವಾಹ ಮುಂತಾದ ವಿಪತ್ತುಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ RSS ಸ್ವಯಂಸೇವಕರ ತ್ವರಿತ ಮತ್ತು ದಕ್ಷ ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ.
ವಿದ್ಯಾ ಭಾರತಿ ಮೂಲಕ ದೇಶಾದ್ಯಂತ 12,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಸೇವಾ ಭಾರತಿ ಮೂಲಕ ಆದಿವಾಸಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಈ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಲಾಗದು. ಒಂದು ಸಂಘಟನೆ ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಈ ಸಾಧನೆಗಳು ಸಾರುತ್ತವೆ.
ಅಧ್ಯಾಯ 13: RSS ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು.. ಕಾನೂನು ಇತಿಹಾಸದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರ
ಅಡ್ವೋಕೇಟ್ ವೀರೇಂದ್ರಬಾಬು ನಂಜೇಗೌಡ ಆದ ನಾನು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಕಾನೂನು ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಿದ್ದು ಏನೆಂದರೆ... ಯಾವ ಸಂಘಟನೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು ಬರುತ್ತದೋ ಅದು ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು RSS ಅದನ್ನು ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿದೆ.
ಮೊದಲ ನಿಷೇಧ 1948: ಗಾಂಧೀಜಿ ಹತ್ಯೆ ನಂತರ ಜನವರಿ 1948ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ RSS ಮೇಲೆ ನಿಷೇಧ ಹೇರಿತು. RSS ಈ ನಿಷೇಧ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತು. ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಮಾತುಕತೆ ನಂತರ 1949ರಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧ ತೆರವಾಯಿತು. ಸರ್ಕಾರ RSS ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಸಂಘಟನೆ ಎಂದು ಸಾಬೀತು ಮಾಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ.
ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ 1975-77: ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ RSS ಮೇಲೆ ನಿಷೇಧ ಹೇರಲಾಯಿತು. ಸಾವಿರಾರು ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಜೈಲು ಪಾಲಾದರು. ಆದರೆ 1977ರಲ್ಲಿ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ನಿಷೇಧ ತೆರವಾಯಿತು.
ಮೂರನೇ ನಿಷೇಧ 1992: ಬಾಬ್ರಿ ಮಸೀದಿ ಧ್ವಂಸದ ನಂತರ ನರಸಿಂಹ ರಾವ್ ಸರ್ಕಾರ RSS ಮೇಲೆ ನಿಷೇಧ ಹೇರಿತು. ಆದರೆ 1993ರಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳು ನಿಷೇಧ ರದ್ದು ಮಾಡಿದವು. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ.
ಈ ಮೂರು ಉದಾಹರಣೆಗಳಿಂದ ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಸತ್ಯ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ... ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು RSS ಮೇಲಿನ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಲಿಲ್ಲ. ಸಾಕಷ್ಟು ಕಾನೂನು ಆಧಾರ ಇಲ್ಲದೇ ನಿಷೇಧ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ತೋರಿಸಿದೆ.
ಅಧ್ಯಾಯ 14: ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ RSS ಅನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಬಹುದೇ? ಕಾನೂನು ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?
ಇದು ಈ ಲೇಖನದ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಕಾನೂನು ತಜ್ಞನಾಗಿ, ಸಂವಿಧಾನ ಅಭ್ಯಾಸಿಯಾಗಿ ನೇರ ಉತ್ತರ ನೀಡಬೇಕು.
ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಉತ್ತರ: ಇಲ್ಲ. ಕಾನೂನು ಆಧಾರ ಇಲ್ಲದೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ದೀರ್ಘ ಉತ್ತರ ಹೀಗಿದೆ:
ಮೊದಲ ಪ್ರಶ್ನೆ... ಯಾವುದೇ ಚುನಾಯಿತ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ RSS ಅನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಇದೆಯೇ?
ತಾತ್ವಿಕವಾಗಿ, UAPA... Unlawful Activities Prevention Act ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾನೂನುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕಿದೆ. ಆದರೆ ಆ ನಿಷೇಧ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಬೇಕು.
UAPA ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ Notification ಹೊರಡಿಸುತ್ತದೆ. Unlawful Activities Tribunal ಮೊದಲು ಪ್ರಶ್ನೆ ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಘಟನೆಗೆ ತನ್ನ ಪರ ವಾದ ಮಂಡಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. Tribunal ನಿರ್ಧಾರ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು.
ಎರಡನೇ ಪ್ರಶ್ನೆ.. ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದಿಂದ ಒಂದು ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಲು ಸಾಧ್ಯವೇ?
ಇಲ್ಲ. ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. Article 19 ಇದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷ "ನಮಗೆ RSS ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿ ನಿಷೇಧ ಮಾಡಲಾಗದು. ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಅಂತಹ ನಿಷೇಧ ತಳ್ಳಿ ಹಾಕುತ್ತವೆ ಎಂದು ಇತಿಹಾಸ ಸಾಬೀತು ಮಾಡಿದೆ.
ಮೂರನೇ ಪ್ರಶ್ನೆ... ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಿಂತನೆ ಅಥವಾ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಅಳಿಸಿಹಾಕುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ?
ಇಲ್ಲ. ಒಂದು ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಕಾನೂನಿನಿಂದ ನಾಶ ಮಾಡಲಾಗದು. ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಮತ್ತೊಂದು ಚಿಂತನೆ ಮಾತ್ರ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಈ ಸತ್ಯ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ.
ನಾಲ್ಕನೇ ಪ್ರಶ್ನೆ... ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಘೋಷಣೆ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಚಾರ ಮಾತ್ರವೇ?
ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ.. ಹೌದು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕರು "RSS ನಿರ್ಮೂಲನೆ" ಎಂದು ಹೇಳುವಾಗ ಅದು ಕಾನೂನು ಭಾಷೆ ಅಲ್ಲ, ರಾಜಕೀಯ ಭಾಷೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಕಾನೂನು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ RSS ಅನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಆಧಾರ ಇಂದು ಯಾವ ಪಕ್ಷದ ಬಳಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಒಂದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ 60 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವಯಂಸೇವಕರ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ತೀವ್ರ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಪ್ರತಿರೋಧ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದೇ ವೇಳೆ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಮಾತು ಹೇಳಲೇಬೇಕು... RSS ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಸಂಘಟನೆ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು. ಅದರ ಅಂಗ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಆದಲ್ಲಿ ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕಿದೆ. ಆದರೆ ಇಡೀ ಸಂಘಟನೆ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಬೇರೆ ವಿಷಯ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆ - ನೂತನ ಗೃಹಮಂತ್ರಿ ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಖರ್ಗೆ RSS ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಕೊಡಬಹುದೇ?..
ಕರ್ನಾಟಕದ ಗೃಹ ಮಂತ್ರಿ ಪ್ರಿಯಾಂಕ ಖರ್ಗೆ ಅವರು RSS ವಿರೋಧಿ ನಿಲುವಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಗೃಹ ಸಚಿವರಾಗಿ ಅವರ ಅಧಿಕಾರ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. RSS ಒಂದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರ ಮೇಲೆ ಕಾನೂನು ಆಧಾರವಿಲ್ಲದೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ — ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು Article 14 ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು Article 19 ಸಂಘ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಆಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಕ್ಷಣ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧ ಇದ್ದಾಗ ಪೊಲೀಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ದುರುಪಯೋಗ, ಸಣ್ಣ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅನಗತ್ಯ ತನಿಖೆ, ಪರವಾನಗಿ ವಿಳಂಬ ಮುಂತಾದ ಪರೋಕ್ಷ ತೊಂದರೆ ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸ ಹೇಳುತ್ತದೆ — ಆದ್ದರಿಂದ RSS ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ತಮ್ಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಾಲಿಸಿ ಸಂಘಟಿತರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರೆ, ಯಾವ ಗೃಹ ಮಂತ್ರಿಯೂ ಅವರಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ತೊಂದರೆ ಕೊಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸಂವಿಧಾನ ನೀಡಿರುವ ಭರವಸೆ.
ಅಧ್ಯಾಯ 15: ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿ
ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಏಳುತ್ತದೆ.. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಯಾಕೆ "RSS ನಿರ್ಮೂಲನೆ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದೆ?
ಇದು ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ತಂತ್ರ. RSS ಅನ್ನು ಶತ್ರು ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಿ ತನ್ನ ಮತದಾರರನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಸಂಘಟಿಸುವ ತಂತ್ರ. ಅದೇ ರೀತಿ BJP ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಬಳಸುವ ಭಾಷೆ ಕೂಡ ಇದೇ ಮಾದರಿಯದ್ದು.
ಆದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮತದಾರ ಈ ಭಾಷೆ ಹಿಂದಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ಅಜೆಂಡಾ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಒಂದು ಸಂಘಟನೆಯ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡುವ ಪಕ್ಷ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಸಾಧನೆ ಏನು ಎಂದು ಕೇಳಬೇಕು.
ಭಾರತ ಒಂದು ಪ್ರಬಲ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ. ಇಲ್ಲಿ RSS ಇರಬೇಕೇ ಬೇಡವೇ ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಲ್ಪಡಬೇಕಾದ್ದು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಮತದಿಂದ. ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಘೋಷಣೆಗಳಿಂದ ಅಲ್ಲ.
ಅಧ್ಯಾಯ 16: RSS ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಭಾರತ
ಮುಂದಿನ 25 ವರ್ಷಗಳ ಭಾರತದಲ್ಲಿ RSS ಪಾತ್ರ ಏನಿರಬಹುದು?
ಯುವಜನತೆ: ಭಾರತದ ಶೇ.65ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ 35 ವರ್ಷದ ಒಳಗೆ ಇದ್ದಾರೆ. ಈ ಯುವ ಭಾರತ RSS ನ ಶಾಖೆ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗುತ್ತಾರೆಯೇ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗ ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆಯೇ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆ.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ: RSS ತನ್ನ ಸಂವಹನ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ಶಾಖೆ ಪದ್ಧತಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವಿ ಉಳಿಯಬಲ್ಲದು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದ್ದೇ ಇದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆ: ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ, ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯ ಮುಂತಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ RSS ಇನ್ನಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಲುವು ತಾಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜದ ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಸಾಧಿಸಲು ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಕ್ರಮ ಎಂದು ಬಾಬಾ ಸಾಹೇಬ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಹೇಳಿದ್ದರು.
ರಾಷ್ಟ್ರ ಭದ್ರತೆ: RSS ಸ್ವಯಂಸೇವಕರ ರಾಷ್ಟ್ರಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರ ಭದ್ರತೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ವಯಂಸೇವಾ ಶಕ್ತಿಯಾಗಬಹುದು. ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಈಗಾಗಲೇ ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ.
ಅಧ್ಯಾಯ 17: ಅಂತಿಮ ಚಿಂತನೆ
RSS ಬಗ್ಗೆ ಭಾರತ ಎರಡು ಧ್ರುವಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿತವಾಗಿದೆ.
ಒಂದು ಕಡೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರಿಗೆ RSS ಎಂದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಭಕ್ತಿ, ಶಿಸ್ತು, ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಯ ಅದ್ಭುತ ಮಾದರಿ. ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರಿಗೆ RSS ಎಂದರೆ ಭಾರತದ ಬಹುತ್ವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಅಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅದೃಶ್ಯ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿ.
ಎರಡೂ ಭಾವನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಷ್ಟು ಸತ್ಯ ಇದೆ. ಮತ್ತು ಎರಡರಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದಷ್ಟು ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ ಇದೆ.
ನಾನು ಒಬ್ಬ ವಕೀಲನಾಗಿ, ಪತ್ರಕರ್ತನಾಗಿ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆಯಾಗಿ ಹೇಳಬಲ್ಲ ಒಂದು ಸತ್ಯ:
ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಉಳಿದುಕೊಂಡ ಒಂದು ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಘೋಷಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದು. ಅದನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಲೂ ಆಗದು. ಒಂದು ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಕಾನೂನು ಸಾಲದು. ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದದ್ದು ಉತ್ತಮ ಚಿಂತನೆ.
ಭಾರತ ಉಳಿಯಬೇಕಾದರೆ ಅದರ ಬಹುತ್ವ ಉಳಿಯಬೇಕು. ಯಾವ ಸಂಘಟನೆಯೂ ಆ ಬಹುತ್ವಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ತರಬಾರದು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಯಾವ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವೂ ಒಂದು ಸಂಘಟನೆಯ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಘೋಷಿಸಿ ತನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ಬೇಳೆ ಬೇಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು.
ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಎಲ್ಲ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಗೂ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾನೂನಿನ ಮುಂದೆ RSS, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, BJP... ಎಲ್ಲರೂ ಸಮಾನ. ಆ ಸಮಾನತೆ ಉಳಿದರೆ ಭಾರತ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು:
RSS ನ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿ. ಟೀಕೆ ಮಾಡಿ. ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಿ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಇತಿಹಾಸ, ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ಘೋಷಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅಲ್ಲ. ಭಾವೋದ್ವೇಗಗಳ ಮೂಲಕ ಅಲ್ಲ. ದ್ವೇಷದ ಮೂಲಕ ಅಲ್ಲ.
ಅದೇ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ. ಅದೇ ನಿಜವಾದ ಭಾರತ.

What's Your Reaction?

Like Like 0
Dislike Dislike 0
Love Love 0
Funny Funny 0
Angry Angry 0
Sad Sad 0
Wow Wow 0