ಬೆಡ್ತಿ–ಹಿರೇವಡ್ಡಟ್ಟಿ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆಗೆ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಣಾಮದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಅಗತ್ಯ

ಆಪ್ತ ನ್ಯೂಸ್ ಶಿರಸಿ:

ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಡ್ತಿ–ಹಿರೇವಡ್ಡಟ್ಟಿ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಹಾಗೂ ನೀರು ತಿರುವು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ನೀರು ವರ್ಗಾವಣೆ ಯೋಜನೆಯಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಅದರ ಹವಾಮಾನ, ಪರಿಸರ ಹಾಗೂ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಮೇಲಿನ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಶಿರಸಿಯ ಡಾ. ರವಿಕಿರಣ್ ಪಟವರ್ಧನ್ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಕುರಿತು ಅವರು ಜರ್ಮನಿಯ ಬಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಕುರಿತ ಚೌಕಟ್ಟು ಒಪ್ಪಂದ (UNFCCC)ದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ-ಜನರಲ್‌ಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದು, ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಹಾಗೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ನಡೆಸುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ನದಿ ಜೋಡಣೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ನೀರಿನ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನೋಡಬಾರದು

ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಅಥವಾ ನೀರು ತಿರುವು ಯೋಜನೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಷ್ಟು ನೀರನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಬಹುದು, ಎಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನೀರಾವರಿ ಒದಗಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದಂತಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನದಿಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹರಿವು ಮತ್ತು ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಉಂಟಾದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಕಾರ್ಬನ್ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಜಲಚಕ್ರ, ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣ, ಅರಣ್ಯ, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತೆ ಮೇಲೂ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಡಾ. ಪಾಟವರ್ಧನ್ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಕಾರ್ಬನ್ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮದ ಆತಂಕ

ಭೂ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣದ ನಡುವಿನ ಕಾರ್ಬನ್, ನೀರು ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ವಿನಿಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕುರಿತ ಅಂತರಸರ್ಕಾರಿ ಸಮಿತಿ (IPCC) ಗುರುತಿಸಿದೆ.

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಕಾಡುಗಳು ಕೇವಲ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಆಶ್ರಯ ತಾಣಗಳಲ್ಲ. ಅವು ಮಣ್ಣು, ಸಸ್ಯಸಂಪತ್ತು ಹಾಗೂ ಜೀವಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಾರ್ಬನ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಾಗಿವೆ.

ಯೋಜನೆಯ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹಾನಿ, ಭೂ ಬಳಕೆಯ ಬದಲಾವಣೆ ಅಥವಾ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟಾದರೆ, ಈಗಾಗಲೇ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವ ಕಾರ್ಬನ್ ಹಾಗೂ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬನ್ ಶೋಷಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಜಲಚಕ್ರದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು

ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ನದಿಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹರಿವಿನಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಉಂಟಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣ, ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ, ಆವಿಯಾಗುವಿಕೆ–ವಿಸರ್ಜನೆ ಮತ್ತು ಕೆಳಹರಿವಿನ ಪರಿಸರ ಹರಿವಿನ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.

ಹೀಗಾಗಿ ಯೋಜನೆಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕೇವಲ ಯೋಜನಾ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸದೆ ಮೇಲ್ಭಾಗದಿಂದ ಕೆಳಹರಿವಿನವರೆಗೆ ಇಡೀ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಮನವಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೂ ಮಹತ್ವ

ನದಿಗಳು, ಕಾಡುಗಳು, ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಮಣ್ಣು, ತೊರೆಗಳು, ಅಂತರ್ಜಲ ಮತ್ತು ಮಳೆಯಾಧಾರಿತ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ.

ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಬದಲಾವಣೆ ಉಂಟಾದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗದಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಯೋಜನೆಯ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತೆ ಕುರಿತ ಸಮಗ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ಡಾ. ಪಾಟವರ್ಧನ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆ ಪರಿಶೀಲನೆ

ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ, ಬರ, ಅತಿವೃಷ್ಟಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾಹದಂತಹ ತೀವ್ರ ಹವಾಮಾನ ಘಟನೆಗಳ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಇಂದಿನ ಜಲ ಲಭ್ಯತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರೂಪಿಸಲಾಗುವ ನೀರು ವರ್ಗಾವಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಭವಿಷ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲೂ ಪರಿಸರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸುಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಮನವಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

8 ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳ ಸಮಗ್ರ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಮನವಿ

ಬೆಡ್ತಿ–ಹಿರೇವಡ್ಡಟ್ಟಿ ಯೋಜನೆಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಎಂಟು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವಂತೆ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ.

1. ಕಾರ್ಬನ್ ಸಮತೋಲನ:
ಅರಣ್ಯ, ಸಸ್ಯಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವ ಕಾರ್ಬನ್ ಹಾಗೂ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಸಂಭವಿಸಬಹುದಾದ ಕಾರ್ಬನ್ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಉತ್ಸರ್ಜನೆ.

2. ಜಲವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರಿಣಾಮ:
ನದಿ ಹರಿವು, ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣ, ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ, ಆವಿಯಾಗುವಿಕೆ–ವಿಸರ್ಜನೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಹರಿವಿನಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆ.

3. ಹವಾಮಾನ–ಅರಣ್ಯ ಸಂಬಂಧ:
ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾನಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹವಾಮಾನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀರುವ ಪರಿಣಾಮ.

4. ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ:
ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಹಾಗೂ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಪರಿಣಾಮ.

5. ಸಂಚಿತ ಪರಿಣಾಮ:
ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು, ನೀರು ತಿರುವು ಯೋಜನೆಗಳು, ರಸ್ತೆಗಳು, ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ವಿದ್ಯುತ್ ಮಾರ್ಗಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ಪರಿಣಾಮ.

6. ಭವಿಷ್ಯದ ಹವಾಮಾನ ಸನ್ನಿವೇಶ:
ಮಳೆ, ಬರ, ಪ್ರವಾಹ ಹಾಗೂ ಅತಿವೃಷ್ಟಿಯಂತಹ ಬದಲಾದ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲೂ ಯೋಜನೆಯ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸ್ಥಿರತೆ.

7. ಕೆಳಹರಿವಿನ ಪರಿಣಾಮ:
ನೈಸರ್ಗಿಕ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ನದಿಮುಖ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಕರಾವಳಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಪರಿಣಾಮ.

8. ಪರ್ಯಾಯ ಪರಿಹಾರಗಳು:
ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ ಪುನಶ್ಚೇತನ, ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣ, ಮಳೆನೀರು ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ನೀರಿನ ಬೇಡಿಕೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ಈಗಿರುವ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದಕ್ಷತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ನೀರಿನ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಪರಿಸರ ಹಾನಿಯೊಂದಿಗೆ ಪೂರೈಸಬಹುದೇ ಎಂಬ ಪರಿಶೀಲನೆ.

‘ಒಂದು ನದಿಯ ವಿಚಾರವಲ್ಲ, ಇಡೀ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ’

“ಯಾವುದೇ ನದಿಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ನೀರನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದಲ್ಲ. ಅದು ಕಾಡುಗಳನ್ನು, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು, ಅಂತರ್ಜಲವನ್ನು, ಕಾರ್ಬನ್ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು, ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದಾಗಿದೆ” ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಡಾ. ಪಾಟವರ್ಧನ್ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪರಿಸರ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದು, ಬೆಡ್ತಿ–ಹಿರೇವಡ್ಡಟ್ಟಿ ಯೋಜನೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಹಾಗೂ ಸಂಚಿತ ಹವಾಮಾನ–ಪರಿಸರ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ನಡೆಸುವಂತೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು UNFCCCಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಯ ಹಿತ, ಹವಾಮಾನ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತೆ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ಭದ್ರತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವರ ಮನವಿಯಾಗಿದೆ.