ಬೇಡ್ತಿ–ವರದಾ ಜೋಡಣೆ: ಯಾವ ರಾಜಕಾರಣಿಯ ಕಾರ್ಖಾನೆ ದಾಹ ತಣಿಸಲಿದೆ ಬೇಡ್ತಿ ನೀರು?

ಆಪ್ತ ವಿಶೇಷ

***

ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬೇಡ್ತಿ–ವರದಾ ನದಿ ಜೋಡಣೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಬೇಡ್ತಿ ಜಲಾನಯನದ ನೀರನ್ನು ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯಿರುವ ತುಂಗಭದ್ರಾ ಉಪಜಲಾನಯನಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶ. ಆದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಉತ್ತರವಿಲ್ಲ: ಆ ನೀರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಯಾವ ಬಳಕೆಗೆ, ಯಾರಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ?

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ?

ತುಂಗಭದ್ರಾ ಮತ್ತು ವರದಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆ, ಎಥನಾಲ್, ಡಿಸ್ಟಿಲರಿ, ಉಕ್ಕು, ಸ್ಪಾಂಜ್ ಐರನ್ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಂತಹ ನೀರು-ಆಧಾರಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಪರಿಸರ ಅನುಮತಿ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಯೇ ಇದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ:

- *ಹಾವೇರಿ:* ಸಾಂಗೂರಿನ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆ (2,500 TCD, ಎಥನಾಲ್ ಮತ್ತು ಸಹ-ವಿದ್ಯುತ್ ಸಹಿತ). ಇದು ವರದಾ ನೀರಾವರಿಯ ಕಬ್ಬು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು DPR ಹೇಳುತ್ತದೆ. ನೆಗಳೂರು ಮತ್ತು ಹಾವನೂರಿನಲ್ಲೂ ಎಥನಾಲ್ ಘಟಕಗಳಿವೆ (ಹಾವನೂರಿನಲ್ಲಿ 120 KLPD).
- *ದಾವಣಗೆರೆ:* ದುಗ್ಗಾವತಿಯಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ಟಿಲರಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು 60ರಿಂದ 120 KLPDಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವ. ಜೊತೆಗೆ ಸಕ್ಕರೆ–ವಿದ್ಯುತ್–ಎಥನಾಲ್ ವಿಸ್ತರಣೆ.
- *ಬಳ್ಳಾರಿ (ಸಿರುಗುಪ್ಪ):* ಸಕ್ಕರೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ 1,500ರಿಂದ 3,500 TPDಗೆ ವಿಸ್ತರಣೆ.
- *ವಿಜಯನಗರ (ಹುವಿನಹಡಗಲಿ):* 10,000 TCDಯಿಂದ 15,000 TCDಗೆ ಮತ್ತು 31 MW ಸಹ-ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆ.
- *ಕೊಪ್ಪಳ (ಮುದ್ದಬಳ್ಳಿ):* 5,000 TCD ಸಕ್ಕರೆ, 30 MW ಸಹ-ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು 300 KLPD ಡಿಸ್ಟಿಲರಿ ಸೇರಿದ ₹601.5 ಕೋಟಿಯ ಯೋಜನೆ.

ನಾವು ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದು ಏನು, ಹೇಳದಿರುವುದು ಏನು?

ಈ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಬೇಡ್ತಿ–ವರದಾ ನೀರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಈ ಲೇಖನ ಆರೋಪಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ದಾಖಲೆ ಸಿಕ್ಕರೆ ಮಾತ್ರ ಆ ಆರೋಪ ಮಾಡಬೇಕು.

ನಮ್ಮ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬೇರೆ: ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರು ತುಂಗಭದ್ರಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ, ಅದರ ಅಂತಿಮ ಬಳಕೆಯ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಈಗಿನ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಪರಿಗಣಿಸಿದೆಯೇ? ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರೆ ಎಷ್ಟು, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಏಕೆ?

ಸರ್ಕಾರ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಐದು ಸಂಗತಿಗಳು

1. ಪ್ರತಿ TMC ನೀರು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ?
2. ಎಷ್ಟು ನೀರು ಕುಡಿಯುವ ಬಳಕೆಗೆ?
3. ಎಷ್ಟು ನೀರು ನೀರಾವರಿಗೆ?
4. ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಈಗ ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ಎಷ್ಟು?
5. ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಯಾದ ನಂತರ ಹೊಸ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅನುಮತಿಗಳಿಗೆ ಇದನ್ನು "ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಲಭ್ಯತೆ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ?

ಇದಕ್ಕೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಜಲಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ಮತ್ತು ಕೆಳಹರಿವಿನ ಒಟ್ಟು ಪರಿಣಾಮದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಅಗತ್ಯ.

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಬೆಲೆ ಯಾರಿಗಾಗಿ?

ಬೇಡ್ತಿ–ಶಾಲ್ಮಲಾ–ಗಂಗಾವಳಿ ಒಂದೇ ನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಈ ನೀರನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿದರೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಕಾಡು, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ, ಭೂಗರ್ಭಜಲ ಮತ್ತು ಕೆಳಹರಿವಿನ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಬೆಲೆ ತೆರುವಾಗ, ಲಾಭ ರೈತನಿಗೆ ಮತ್ತು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆಯೇ? ಅಥವಾ ಈಗಾಗಲೇ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಕ್ಕೆ ಪರೋಕ್ಷ ಜಲಭದ್ರತೆ ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ?

ಇದಕ್ಕೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಭರವಸೆಗಳಿಂದ ಉತ್ತರ ಕೊಡಲಾಗದು. ಸರ್ಕಾರ TMC-ವಾರು, ಬಳಕೆ-ವಾರು, ಜಿಲ್ಲೆ-ವಾರು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆ-ವಾರು ಲೆಕ್ಕವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕಗೊಳಿಸಬೇಕು. ನದಿಯನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವ ಮೊದಲು ನೀರಿನ ಅಂತಿಮ ಗಮ್ಯವನ್ನು ಜನರಿಗೆ ತಿಳಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಕರ್ತವ್ಯ.

ನದಿ ಉಳಿದರೆ ನೀರು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ನೀರು ಉಳಿದರೆ ಕೃಷಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿ ಉಳಿದರೆ ಕೈಗಾರಿಕೆಯೂ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜೋಡಣೆಗೆ ಮೊದಲು "ನೀರು ಯಾರಿಗಾಗಿ?" ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ಬೇಕು.