ಅಣುಸ್ಥಾವರಗಳ ಸುತ್ತ 'ಲಕ್ಷ್ಮಣ ರೇಖೆ': ಸ್ಫೋಟ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಸುಳಿಯುವಂತಿಲ್ಲ!

ಆಪ್ತ ನ್ಯೂಸ್ ನವದೆಹಲಿ:

ಅಣುಸ್ಥಾವರಗಳು ದೇಶದ ಇಂಧನ ಶಕ್ತಿಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬು. ಆದರೆ, ಇವು ಎಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯೋ, ಅಷ್ಟೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೂಡ. ಅಣುಸ್ಥಾವರದ ರಕ್ಷಣೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಅಣುಶಕ್ತಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ (AERB) ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆ (IAEA) ಕೆಲವು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿವೆ. ಸ್ಥಾವರದ ಸುತ್ತಲಿನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಡೆಯದಂತೆ 'ಸುರಕ್ಷತಾ ಕವಚ'ವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅಣುಸ್ಥಾವರದ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಆ ಪ್ರಮುಖ 3 ವಲಯಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:

1. ನಿರ್ಬಂಧಿತ ವಲಯ (Exclusion Zone) – 1.5 ಕಿ.ಮೀ ವರೆಗೆ

ಇದು ಅಣುಸ್ಥಾವರದ ಅತ್ಯಂತ ಕಾವಲು ಕಾಯಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶ. ರಿಯಾಕ್ಟರ್ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ 1.5 ಕಿ.ಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ವಾಸಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.

• ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣ: ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಣುಶಕ್ತಿ ನಿಗಮದ (NPCIL) ವಶದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.

• ಶೂನ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆ: ಇಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವಿಲ್ಲ. ಬೆಂಕಿ ಹೊತ್ತಿಸುವ ಕೆಲಸ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಚಿಕ್ಕ ಸ್ಫೋಟಗಳಿಗೂ ಇಲ್ಲಿ ಜಾಗವಿಲ್ಲ. ಇದು ಸ್ಥಾವರದ 'ಬಾಡಿಗಾರ್ಡ್' ಇದ್ದಂತೆ.

2. ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ವಿರೋಧಿ ಸುರಕ್ಷತೆ (Sterilized Zone) – 5 ಕಿ.ಮೀ ವರೆಗೆ

ಅಣುಸ್ಥಾವರದ ಸುತ್ತಲಿನ 5 ಕಿ.ಮೀ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು 'ಸ್ಟೆರಿಲೈಸ್ಡ್ ಝೋನ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

• ಗಣಿಗಾರಿಕೆಗೆ ಬ್ರೇಕ್: ಈ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ ಅಥವಾ ಡೈನಮೈಟ್ ಬಳಸಿ ಮಾಡುವ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

• ಕಂಪನ ತಡೆ: ದೂರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಫೋಟದ ಕಂಪನಗಳು (Shockwaves) ಅಣುಸ್ಥಾವರದ ತಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡದಂತೆ ಈ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗದಂತೆ ನಿಗಾ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

3. ತುರ್ತು ಯೋಜನೆ ವಲಯ (Emergency Planning Zone) – 16 ಕಿ.ಮೀ ವರೆಗೆ

ಇದನ್ನು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ವಲಯ ಎನ್ನಬಹುದು. ಸುಮಾರು 16 ಕಿ.ಮೀ (10 ಮೈಲಿ) ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಸಿದ್ಧತೆಗಳಿರುತ್ತವೆ.

• ಸ್ಥಳಾಂತರ ಸಿದ್ಧತೆ: ಒಂದು ವೇಳೆ ವಿಕಿರಣ ಸೋರಿಕೆಯಂತಹ ಅನಾಹುತ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ, ತಕ್ಷಣ ಜನರನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲು ಇಲ್ಲಿ ಸದಾ ವಾಹನ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಸಿದ್ಧವಿರುತ್ತವೆ.

• ಅಪಾಯಕಾರಿ ವಸ್ತುಗಳ ನಿಷೇಧ: ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಸ್ಫೋಟಕ ಸಂಗ್ರಹಾಗಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅನುಮತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

⚠️ ಸ್ಫೋಟಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಏಕೆ?

ಅಣುಸ್ಥಾವರದ ಗೋಡೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠವಾದ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್‌ನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ:

1. ಸ್ಥಿರತೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು: ಸ್ಫೋಟದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಭೂಕಂಪದಂತಹ ಕಂಪನಗಳು ರಿಯಾಕ್ಟರ್ ತಂಪಾಗಿಸುವ (Cooling System) ಪೈಪ್‌ಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಬಹುದು.

2. ವಿಕಿರಣ ತಡೆಗಟ್ಟಲು: ಸಣ್ಣ ಬಿರುಕು ಮೂಡಿದರೂ ಅಪಾಯಕಾರಿ ವಿಕಿರಣಗಳು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹರಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.

3. ಭದ್ರತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ: ಅಣುಸ್ಥಾವರಗಳು ಭಯೋತ್ಪಾದಕರ ಸಾಫ್ಟ್ ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಆಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಈ ವಲಯಗಳ ಕಣ್ಗಾವಲು ಅಗತ್ಯ.

ಅಣುಸ್ಥಾವರದ ಹತ್ತಿರದ 1.5 ರಿಂದ 2 ಕಿ.ಮೀ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅಹಿತಕರ ಘಟನೆ ನಡೆಯದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಂತಹ ಕೆಲಸಗಳಿದ್ದರೆ ಕನಿಷ್ಠ 10 ಕಿ.ಮೀ ಅಂತರ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.

ಆದರೆ ಕೈಗಾ ಅಣುಸ್ಥಾವರದಿಂದ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಇರುವ ದೇವಕಾರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಫೋಟಕ ಬಳಸಿ, ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ನಡೆಸಿ ಅದರ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕೈಗಾ ಅಣುಸ್ಥಾವರದ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಬಳಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಣುಸ್ಥಾವರಕ್ಕೆ, ಅಣುಶಕ್ತ ಇಲಾಖೆಯೇ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾಗ, ಇದೀಗ ಅಣುಶಕ್ತಿ ಇಲಾಖೆಯೇ ಈ ನಿಯಮ ಮುಂದಾಗಲು ಹೊರಟಿರುವುದು ವಿಡಂಬನೆಯೇ ಸರಿ. ಸ್ಫೋಟಕ ಬಳಸಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ನಡೆಸಿದರೆ ಕೈಗಾ ಅಣುಸ್ಥಾವರಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ಆಗುವುದಿಲ್ಲವೇ ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಎದ್ದಿವೆ.