ಮಾಹಿತಿ: ಡಾ. ಸಾಕ್ಷಿ ರವಿಕಿರಣ ಪಟವರ್ಧನ
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ಪಾರಿಜಾತ (Parijata)
ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮಾಹಿತಿ
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು: Nyctanthes arbor-tristis Linn.
ಕುಲ:Oleaceae
ಹೆಸರುಗಳು
ಸಂಸ್ಕೃತ ನಾಮಗಳು
ಪಾರಿಜಾತ, ಶೇಫಾಲಿ, ಶೇಫಾಲಿಕಾ, ನಾಳಕುಂಕುಮಕ, ರಾಗಪುಷ್ಪಿ, ಖರಪತ್ರಕ, ಹೀರಶೃಂಗಾರ, ಹರಶೃಂಗಾರಪುಷ್ಪಕ, ಪ್ರಾಜಕ್ತ
ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯೋಜನೆ
-ಹೂಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಸ್ಮಿನ್ಗೆ ಸಮಾನವಾದ Essential oilಇರುತ್ತದೆ
-ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣದ ನಳಿಯಲ್ಲಿ Nyctanthin ಎಂಬ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯವಿದ್ದು, ಇದು ಕೇಸರಿಯಲ್ಲಿರುವ Crocetin / Crocitin ಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ
-ಇತರ ಅಂಶಗಳು: Mannitol, Tannin ಹಾಗೂ Glucose
ಪಾರಿಜಾತದ ಪ್ರಮುಖ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು:
- ಪಿತ್ತಶಾಮಕ - ಪಿತ್ತದೋಷವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವುದು
- ದೀಪನ - ಹಸಿವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು
- ಕ್ರಿಮಿಘ್ನ - ಜಂತುನಾಶಕ
- ರಕ್ತಶೋಧಕ- ರಕ್ತವನ್ನು ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವುದು
- ಕಫಘ್ನ- ಕಫದೋಷ ನಿವಾರಣೆ
- ಮೂತ್ರಲ- ಮೂತ್ರವರ್ಧಕ
- ಜ್ವರಘ್ನ - ಜ್ವರ ನಿವಾರಕ
- ವೇದನಾಶಾಮಕ - ನೋವು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು
ಪಾರಿಜಾತವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಿದೆ:
- ಯಕೃತ್ ವಿಕಾರಗಳು (Liver disorders)
- ಕ್ರಿಮಿರೋಗ (Worm infestations)
- ರಕ್ತದ ಅಶುದ್ಧತೆ (Blood impurities)
- ಕೆಮ್ಮು ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸ ತೊಂದರೆ
- ಸೈಯಾಟಿಕಾ (Sciatica)
- ವಾತರೋಗ ಮತ್ತು ಸಂಧಿವಾತ (Arthritis & Rheumatism)
- ಮೂತ್ರ ಉರಿ (Urinary disorders)
- ಚರ್ಮರೋಗಗಳು (Skin diseases)
- ಮಧುಮೇಹ (Diabetes - ಸಹಾಯಕವಾಗಿ)
-ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಉಪಯೋಗಗಳು
ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪಯೋಗಗಳು
ಪಾರಿಜಾತವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪಿತ್ತಶಾಮಕ ಔಷಧಿಯಾಗಿದ್ದು, ನರರೋಗಗಳು, ಜ್ವರ ಮತ್ತು ಸಂಧಿವಾತಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಉಪಯೋಗಗಳು
ಎಲೆರಸ:
- ಸೈಯಾಟಿಕಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ
- ಸರ್ಪವಿಷ ನಿವಾರಣೆಗೆ
- ಯಕೃತ್ ಹಾಗೂ ಪ್ಲಿಹ ರೋಗಗಳಲ್ಲಿ
ಬಳಸುವ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣ
- ಎಲೆಗಳು
- ಮರದ ತೊಗಟೆ (Bark)
- ಹೂಗಳು
ಔಷಧೀಯ ಪ್ರಮಾಣ
- ರಸ (Juice):10 – 20 ಮಿ.ಲೀ.
- ಚೂರ್ಣ (Powder): 1 – 3 ಗ್ರಾಂ
⚠️ ಮುಖ್ಯ ಜಾಗೃತೆಗಳು
ಗಮನಿಸಿ: ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬೇಕು.
1. ಇತಿಮಿತಿಯ ಬಳಕೆ- ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಇತಿಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬೇಕು
2. ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ - ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಮೊದಲು ನೋಂದಾಯಿತ ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಕಡ್ಡಾಯ
3. ವೈಯಕ್ತಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು - ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೇಹಪ್ರಕೃತಿ (Prakriti) ಆಧಾರವಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣ ಬದಲಾಗಬಹುದು
4. ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು- ವಿಶೇಷ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಅಗತ್ಯ