ಬೇಡ್ತಿ–ವರದಾ ನದಿ ಜೋಡಣೆ: ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗದಿದ್ದರೂ ‘ದ್ವೀಪ’ವಾಗಬಹುದೇ ಶಿರಸಿ ತಾಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು?

-ಡಾ. ರವಿಕಿರಣ ಪಟವರ್ಧನ

****

ಆಪ್ತ ನ್ಯೂಸ್ ಶಿರಸಿ:

ಬೇಡ್ತಿ–ವರದಾ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, “ಎಷ್ಟು ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಭೂಮಿ ಮುಳುಗಡೆಯಾಗಲಿದೆ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಜತೆಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ.

ಗ್ರಾಮವೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಳುಗಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಗ್ರಾಮದ ಸುತ್ತಲಿನ ರಸ್ತೆ, ಸೇತುವೆ, ಕಾಲುದಾರಿ ಹಾಗೂ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾರ್ಗಗಳು ಹಿನ್ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕಡಿತಗೊಂಡರೆ ಆ ಗ್ರಾಮವೇ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ‘ದ್ವೀಪದಂತಾಗುವ’ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಮಲೆನಾಡಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಅಂಶವನ್ನು ಯೋಜನೆಯ ಪರಿಣಾಮ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಪಟಣದಹಳ್ಳ–ಶಾಲ್ಮಲಹಳ್ಳ ಪ್ರದೇಶದತ್ತ ಗಮನ

ಲಭ್ಯವಿರುವ ಯೋಜನಾ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಟಣದಹಳ್ಳ ಮತ್ತು ಶಾಲ್ಮಲಹಳ್ಳ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಜಲಾಶಯ/ವೀಪ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಸುರಂಗ ಮತ್ತು ಕಾಲುವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿದೆ.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಿರಲಬೈಲ್ ಸಮೀಪ ಪಟಣದಹಳ್ಳ ವೀಪ್ ಹಾಗೂ ಹೂಲಗೋಳ ಸಮೀಪ ಶಾಲ್ಮಲಹಳ್ಳ ವೀಪ್ ಕುರಿತು ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಜಲಾಶಯ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ಎಷ್ಟು ಭೂಮಿ ಮುಳುಗಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೋಡುವುದು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಿನ್ನೀರಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿ, ಭೂಸ್ವಾಧೀನ, ಕೃಷಿಭೂಮಿ ಹಾಗೂ ತೋಟಗಳ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮದ ಜತೆಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಸೇತುವೆ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮವನ್ನೂ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಯಾವ ಗ್ರಾಮಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷ ನಿಗಾ?

ಶಿರಸಿ ತಾಲೂಕಿನ ಶಾಲ್ಮಲಾ–ಪಟಣದಹಳ್ಳ ಕಣಿವೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಹಲವು ಗ್ರಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಮಜರೆಗಳ ಕುರಿತು ಗ್ರಾಮವಾರು ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಮೆಣಸಗೋಡ, ಕೆಂಗ್ರೆ, ಹಕ್ಕಲುಮನೆ, ಕಬ್ಬೆ, ಶಿರನಾಲಾ, ಅಂಡಗಿ, ದೇವನಳ್ಳಿ, ಗೋಳಿಕೊಪ್ಪ, ಬಿಸಲಕೊಪ್ಪ, ಹುಲೇಕಲ್, ಮಂಜುಗುಣಿ, ಸೋಂದಾ, ಹುತ್ಖಂಡ, ವಡ್ಡಿನಗದ್ದೆ, ಮಾಳಂಜಿ ಹಾಗೂ ಬಿಸಲಹಳ್ಳಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಕಣಿವೆ ಪ್ರದೇಶದ ಗ್ರಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಮಜರೆಗಳ ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಹಾಗೂ ಹಿನ್ನೀರಿನ ಸಾಧ್ಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಆಗ್ರಹ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ.

ಆದರೆ ಈ ಎಲ್ಲ ಗ್ರಾಮಗಳು ಖಚಿತವಾಗಿ ಮುಳುಗುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ದ್ವೀಪದಂತಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಈಗಲೇ ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.

ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಯಾವ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಎಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಯೋಜನೆಯ ಅಂತಿಮ ಅಲೈನ್‌ಮೆಂಟ್, ಗರಿಷ್ಠ ಹಿನ್ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ (Maximum Backwater Level), ಕಾಂಟೂರ್ ನಕ್ಷೆ, ಕಾಲುವೆ ಮಾರ್ಗ, ಸುರಂಗದ ಪ್ರವೇಶ–ನಿರ್ಗಮನ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ರಸ್ತೆ ಜಾಲ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಗ್ರಾಮ ಮುಳುಗದಿದ್ದರೂ ಬದುಕು ‘ಕಡಿತ’ವಾಗಬಹುದು!

ಒಂದು ಗ್ರಾಮ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗದೇ ಉಳಿಯಬಹುದು.

ಆದರೆ ಗ್ರಾಮದ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆ ಹಿನ್ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದರೆ?

ಪರ್ಯಾಯ ರಸ್ತೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ?

ಸೇತುವೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿತವಾದರೆ?

ಶಾಲೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ತೆರಳಲು ಹೊಸ ದಾರಿ ಬೇಕಾದರೆ?

ತೋಟಗಳಿಗೆ ತೆರಳುವ ಕೃಷಿ ಮಾರ್ಗವೇ ನೀರಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟರೆ?

ಆ ಗ್ರಾಮ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದರೂ, ಅದರ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕು ಉಳಿಯುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ‘ಮುಳುಗಡೆ’ ಎಂಬ ಪದದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಕೇವಲ ಮನೆ ಅಥವಾ ಜಮೀನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುವುದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಬಾರದು ಎಂಬ ಮಾತು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ.

ಅಡಿಕೆ ತೋಟಗಳಿಗೂ ಸಂಪರ್ಕವೇ ಜೀವನಾಡಿ

ಮಲೆನಾಡಿನ ಕೃಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಮತಟ್ಟಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಂತಿಲ್ಲ. ಅಡಿಕೆ, ತೆಂಗು, ಏಲಕ್ಕಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಬೆಳೆಗಳು ಸಣ್ಣ ಕಣಿವೆಗಳು, ಇಳಿಜಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಗುಡ್ಡಗಳ ನಡುವೆ ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆ.

ಇಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಸ್ತೆ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಸೇತುವೆಯ ಸಂಪರ್ಕ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೂ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಕೇವಲ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ರೈತರು ತೋಟಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದು, ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆ ಸಾಗಿಸುವುದು, ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಂಚಾರ, ಮಕ್ಕಳ ಶಾಲಾ ಪ್ರಯಾಣ, ತುರ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆ—ಎಲ್ಲದರ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ತೋಟ ಮುಳುಗಿದೆಯೇ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದರ ಜತೆಗೆ, ತೋಟಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿ ಉಳಿದಿದೆಯೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ಕೇಳಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದೆ 10 ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಗಳು

ಯೋಜನೆಯ ಯಾವುದೇ ಅಂತಿಮ ಅನುಮೋದನೆಗೂ ಮುನ್ನ ಶಿರಸಿ ತಾಲೂಕಿನ ಸಂಭವನೀಯ ಬಾಧಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಆಗ್ರಹ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ.

1. ಗ್ರಾಮವಾರು ಕ್ಯಾಡಾಸ್ಟ್ರಲ್ ನಕ್ಷೆ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು.

2. ಗರಿಷ್ಠ ಪ್ರವಾಹ/ಹಿನ್ನೀರಿನ ಮಟ್ಟದ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕು.

3. ಯಾವ ಯಾವ ಸರ್ವೇ ನಂಬರ್‌ಗಳು ಮುಳುಗಡೆಯಾಗಲಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಬೇಕು.

4. ಕಾಲುವೆ ಮತ್ತು ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುವ ಜಮೀನುಗಳ ವಿವರ ನೀಡಬೇಕು.

5. ಯಾವ ಗ್ರಾಮಗಳ ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆಯಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕು.

6. ಪ್ರತಿ ಬಾಧಿತ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೂ ಪರ್ಯಾಯ ರಸ್ತೆ ಹಾಗೂ ಸೇತುವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಯೋಜನೆ ತೋರಿಸಬೇಕು.

7. ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ‘ದ್ವೀಪದಂತಾಗುವ’ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವ ಗ್ರಾಮಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಾಮಾಜಿಕ–ಭೌಗೋಳಿಕ ಪರಿಣಾಮ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಬೇಕು.

8. ಅಡಿಕೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಬೆಳೆಗಳ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಬೇಕು.

9. ಶಾಲ್ಮಲಾ ನದಿ ತೀರದ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬೇಕು.

10. ಈ ಎಲ್ಲ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತಾಂತ್ರಿಕ ದಾಖಲೆಗಳ ಜತೆಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿಯೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.

‘ಎಷ್ಟು ಟಿಎಂಸಿ?’ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ‘ಎಷ್ಟು ಬದುಕು?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ

ಬೇಡ್ತಿ–ವರದಾ ಯೋಜನೆಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕೇವಲ “ಎಷ್ಟು ಟಿಎಂಸಿ ನೀರು ಸಿಗಲಿದೆ?” ಎಂಬ ಒಂದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿಂದ ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಯೋಜನೆಯ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಬೇಕಿದೆ.

ಎಷ್ಟು ಕುಟುಂಬಗಳು ತಮ್ಮ ಜಮೀನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು?

ಎಷ್ಟು ಅಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಇತರ ತೋಟಗಳು ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದು?

ಎಷ್ಟು ಗ್ರಾಮಗಳ ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಬದಲಾಗಬಹುದು?

ಎಷ್ಟು ಮಜರೆಗಳು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ?

ಎಷ್ಟು ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಮನೆ–ತೋಟ–ಶಾಲೆ–ಆಸ್ಪತ್ರೆ–ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಡುವೆ ಹೊಸ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೇಕಾಗಬಹುದು?

ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ—

“ನೀರು ಉಳಿದರೂ ಊರು ಉಳಿಯುತ್ತದೆಯೇ?”

ಮಲೆನಾಡಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಣಿವೆಯ ನೀರನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಕಣಿವೆಗೆ ಸಾಗಿಸುವುದಲ್ಲ.

ಮನುಷ್ಯ, ಮಣ್ಣು, ತೋಟ, ಕಾಡು, ನದಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮದ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಾಧಿಸುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಸವಾಲು.

ಆದ್ದರಿಂದ ಬೇಡ್ತಿ–ವರದಾ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆಯ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಗ್ರಾಮವಾರು ಮುಳುಗಡೆ, ಭೂಸ್ವಾಧೀನ, ಹಿನ್ನೀರು ಹಾಗೂ ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿತದ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಆಗ್ರಹ ಬಲವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ನಕ್ಷೆ ತೋರಿಸಿ.
ಸರ್ವೇ ನಂಬರ್ ತೋರಿಸಿ.
ಹಿನ್ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ತೋರಿಸಿ.
ಪರ್ಯಾಯ ರಸ್ತೆ ತೋರಿಸಿ.
ಆಮೇಲೆ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿ.