ಯಷ್ಟಿಮಧು (Liquorice) – ಎಷ್ಷೆಲ್ಲ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಇದು ಮದ್ದು ಗೊತ್ತಾ?

~ಡಾ. ಸಾಕ್ಷಿ ರವಿಕಿರಣ ಪಟವರ್ಧನ್
*****************

ಯಷ್ಟಿಮಧು ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಹಾಗೂ ಬಹುಪಯೋಗಿ ಔಷಧೀಯ ಮೂಲಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಜೇಷ್ಠಮಧು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು ಗ್ಲೈಸಿರೈಜಾ ಗ್ಲಾಬ್ರಾ (Glycyrrhiza glabra) ಆಗಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಹಿತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಯಷ್ಟಿಮಧುವಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
🔤 ಪ್ರಮುಖ ಹೆಸರುಗಳು
ಇಂಗ್ಲಿಷ್: Liquorice, Sweetwood
ಹಿಂದಿ: Mulathee
ಕನ್ನಡ: ಜೇಷ್ಠಮಧು (Jestamadhu)
ಸಂಸ್ಕೃತ: ಯಷ್ಟಿಮಧು, ಮಧುಯಷ್ಟಿ

ಯಷ್ಟಿಮಧು (Glycyrrhiza glabra) ಯ ರಾಸಾಯನಿಕ ಘಟಕಗಳು
*  Triterpenoid saponins: Glycyrrhizin, Glycyrrhetinic acid
* Flavonoids: Liquiritin, Isoliquiritin, Liquiritigenin, Glabridin
* Coumarins: Herniarin, Umbelliferone
* Polyphenols / Isoflavonoids: Formononetin, Glabrene

ಯಷ್ಟಿಮಧು ಅನೇಕ ರೋಗಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ:

🫁 ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಸಂಬಂಧಿತ ರೋಗಗಳು
ಕೆಮ್ಮು (cough), ದಮ್ಮು (asthma), ಧ್ವನಿ ಗಡುಸಾಗುವಿಕೆ (Hoarseness of voice)ಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ.

🍽️ ಜೀರ್ಣಾಂಗವ್ಯೂಹ
ಅಸಿಡಿಟಿ, ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಹೊಟ್ಟೆಯ ಹುಣ್ಣು (Gastric Ulcers) ಹಾಗೂ ಮಲಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ.

🧴 ಚರ್ಮದ ಆರೋಗ್ಯ
ಚರ್ಮದ ವರ್ಣವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗಾಯಗಳ ಗುಣಮುಖತೆಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

👁️ ಕಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯ
ಕಣ್ಣಿನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಪೂರಕ.
(Eye beneficiary).
🧠 ಇತರ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
ಮೇಧ್ಯ ಗುಣದಿಂದ ಮೆದುಳಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

🧪 ಪ್ರಮುಖ ಔಷಧೀಯ ರೂಪಗಳು (Formulations)
ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಯಷ್ಟಿಮಧುವನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ:

* ಯಷ್ಟಿಮಧ್ವಾದಿ ತೈಲ: ಕೂದಲು ಮತ್ತು ಚರ್ಮದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಬಾಹ್ಯ ಬಳಕೆ
* ಯಷ್ಟಿಮಧು ಚೂರ್ಣ: 1–3 ಗ್ರಾಂ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜೇನುತುಪ್ಪ ಅಥವಾ ಹಾಲಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇವಿಸಬಹುದು
* ಯಷ್ಟಿಮಧ್ವಾದಿ ಕಷಾಯ: ಗಂಟಲು ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಸೋಂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯುಕ್ತ.

⚠️ ಮುಖ್ಯ ಜಾಗೃತೆ
- ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಇರುವವರು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಬಳಸಬೇಕು
- ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಂ ಮಟ್ಟ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.

ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿ.
ಯಾವುದೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಮೊದಲು ನೋಂದಾಯಿತ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
ದೇಹದ ಪ್ರಕೃತಿ (ದೋಷಗಳು) ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಔಷಧ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಬದಲಾಗಬಹುದು.