ನೇಪಾಳದ ದುರಂತ ನೀಡುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆ: ಬೇಡ್ತಿ–ವರದಾ, ಅಘನಾಶಿನಿ–ವೇದಾವತಿ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಆದರೆ?

ಆಪ್ತ ವಿಶೇಷ

ಡಾ. ರವಿಕಿರಣ ಪಟವರ್ಧನ

******

ಪ್ರಕೃತಿ ತನ್ನದೇ ನಿಯಮದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಳಗೆ ಮಾನವ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡಿದಾಗ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವೂ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೀಕರ ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಇದೇ ಕಠಿಣ ಸತ್ಯವನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟಿದೆ.

ಹಿಮನದಿ ಸರೋವರ ಒಡೆತ, ಭೂಕುಸಿತ, ಅತಿವೃಷ್ಟಿ ಹಾಗೂ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಣ್ಣು–ಕಲ್ಲುಗಳ ಹಠಾತ್ ಹರಿವು ಒಂದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಾಂತವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ನದಿಯೂ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಪ್ರವಾಹದ ರೂಪ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಗ್ರಾಮಗಳು, ಸೇತುವೆಗಳು, ರಸ್ತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗುವಂತಹ ಘಟನೆಗಳು, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಜಲವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಾಗ ‘ಅಸಾಮಾನ್ಯ’ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತವೆ.

ನೇಪಾಳದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಹೋಲಿಸುವುದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಹಿಮಾಲಯದ ಹಿಮನದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ವರೂಪ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಭಿನ್ನ. ಆದರೆ ಆ ದುರಂತ ನೀಡುವ ಮೂಲ ಸಂದೇಶ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ—ಪ್ರಕೃತಿ ಯಾವಾಗಲೂ ನಾವು ಊಹಿಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ವರ್ತಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟದ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಾದ ಬೇಡ್ತಿ–ವರದಾ ಹಾಗೂ ಅಘನಾಶಿನಿ–ವೇದಾವತಿ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆಗಳ ಕುರಿತು ಮತ್ತಷ್ಟು ಆಳವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ.

🌧️ ಅತಿವೃಷ್ಟಿ ಬಂದರೆ ಜಲವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಎಷ್ಟು?

ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆಯಾಗುವ ಘಟನೆಗಳು ಅಪರೂಪವಲ್ಲ. ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಮಳೆ ಸುರಿದಾಗ ನದಿಗಳ ನೀರಿನ ಹರಿವು ಸಾಮಾನ್ಯ ದಿನಗಳಿಗಿಂತ ಹಲವು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು.

ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಸುರಂಗ, ಕಾಲುವೆ, ಅಣೆಕಟ್ಟು, ತಡೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಜಲವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದಾಗ, ನದಿಯ ನೀರಿನ ಒಂದು ಭಾಗವು ತನ್ನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮಾರ್ಗದ ಬದಲು ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸುರಂಗ, ಕಾಲುವೆ ಅಥವಾ ಜಲರಚನೆಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿನ್ಯಾಸ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.

ಆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹಲವು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆ ಬಂದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ?

ಇದು ಕೇವಲ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ; ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಳೆಯ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಮಾತ್ರ ಜಲವಿನ್ಯಾಸ ರೂಪಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅತ್ಯಂತ ಅಪರೂಪದ ಅತಿವೃಷ್ಟಿ, Extreme Rainfall, ಅತಿಪ್ರವಾಹ ಹಾಗೂ ಭವಿಷ್ಯದ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಿ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

⛰️ ಭೂಕುಸಿತವಾದರೆ ಸರಪಳಿ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧ್ಯವೇ?

ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭೂಕುಸಿತದ ಅಪಾಯವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾರೀ ಮಳೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣು ಸಡಿಲಗೊಳ್ಳುವುದು, ಇಳಿಜಾರು ಕುಸಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಜಲಮಾರ್ಗಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವುದು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.

ಒಂದು ಸುರಂಗದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ, ಕಾಲುವೆ, ರಸ್ತೆ ಅಥವಾ ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಭೂಕುಸಿತ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ, ಪರಿಣಾಮ ಒಂದೇ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೇ ಸರಪಳಿ ರೂಪ ಪಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಭೂಕುಸಿತ → ಜಲಮಾರ್ಗ ತಡೆ → ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ → ಹಠಾತ್ ಒಡೆತ → ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೆ ವೇಗದ ಪ್ರವಾಹ

ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸುರಕ್ಷತಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುವ ಬದಲು, ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಪತ್ತು ಅಪಾಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ.

🌊 ಒಂದು ಜಲಾನಯನದ ಅಪಾಯ ಮತ್ತೊಂದು ಜಲಾನಯನಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆಯೇ?

ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸುವಾಗ ಕೇಳಬೇಕಾದ ಅತ್ಯಂತ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು.

ಬೇಡ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಘನಾಶಿನಿ ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ ಸೇರುವ ನದಿಗಳು. ವರದಾ ಮತ್ತು ವೇದಾವತಿ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖ ಜಲಾನಯನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ‘ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರನ್ನು ಒಂದು ನದಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ನದಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುವುದು’ ಎಂಬ ಸರಳ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ.

ಇದು ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಜಲಚಕ್ರ, ನದಿಯ ಹರಿವು, ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಕೆಳಭಾಗದ ನದಿ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವಾಗಬಹುದು.

ಆದ್ದರಿಂದ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುವ ಮೊದಲು ಕೆಲವು ಕಠಿಣ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉತ್ತರ ಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

• ಅತ್ಯಂತ ಸಂಭವನೀಯ ಪ್ರವಾಹದ PMF (Probable Maximum Flood) ಮಾದರಿ ಏನು?

• 100 ವರ್ಷ, 500 ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ Return Period Flood ಅನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ?

• Extreme Rainfall ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸುರಂಗ ಮತ್ತು ಕಾಲುವೆಗಳ ಗರಿಷ್ಠ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಎಷ್ಟು?

• ಭೂಕುಸಿತದಿಂದ ಜಲಮಾರ್ಗ ತಡೆಯಾದರೆ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಹಠಾತ್ ಒಡೆತದ ಪರಿಣಾಮವೇನು?

• ಅಣೆಕಟ್ಟು ಅಥವಾ ಇತರ ಜಲರಚನೆ ವೈಫಲ್ಯವಾದರೆ ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವಾಹದ ವೇಗ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಎಷ್ಟು?

• ನದಿಯ Environmental Flow ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಬೇಕು?

• ಭೂಗರ್ಭಜಲದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮವೇನು?

• ಕೆಳಭಾಗದ ನದಿ, ಕೃಷಿ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮವೇನು?

• ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಮಾದರಿ ಬದಲಾದರೆ ಯೋಜನೆಯ ಸುರಕ್ಷತೆ ಹೇಗೆ ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕ ಉತ್ತರ ಸಿಗದೆ ಕೇವಲ ‘ಇಷ್ಟು ಟಿಎಂಸಿ ನೀರು ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ’ ಎಂಬ ಲೆಕ್ಕದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಯೋಜನೆಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಸಮಗ್ರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದೆ.

🌿 ನದಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ನೀರು ಸಾಗಿಸುವ ಪೈಪ್ ಅಲ್ಲ

ಬೇಡ್ತಿ ಹಾಗೂ ಅಘನಾಶಿನಿಯಂತಹ ನದಿಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ನೀರಿನ ಮೂಲ ಅಥವಾ ನೀರು ಸಾಗಿಸುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ನೋಡುವುದು ನದಿಯ ನಿಜವಾದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ.

ನದಿ ಎಂದರೆ ಕಾಡು, ಮಣ್ಣು, ಭೂಗರ್ಭಜಲ, ಜಲಚರ ಜೀವಿಗಳು, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ, ಕೃಷಿ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಕರಾವಳಿ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಜನಜೀವನದ ಒಟ್ಟಾರೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಘನಾಶಿನಿ ನದಿಯ ನದಿಮುಖ ಪರಿಸರ, ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಜೀವನೋಪಾಯಗಳು ನದಿಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹರಿವಿನೊಂದಿಗೆ ಆಳವಾಗಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ಒಂದು ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಜಲಾನಯನಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸುವ ಮೊದಲು, ನದಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಿಂದ ನದಿಮುಖದವರೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ.

⚠️ ‘ನದಿ ಜೋಡಿಸಿದರೆ ಪ್ರವಾಹ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ’ ಎಂಬುದು ಸ್ವಯಂಸಿದ್ಧವಲ್ಲ

ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹ ನಿಯಂತ್ರಣ ಒಂದೇ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲ.

ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದರಿಂದ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ನೀರಿನ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಅತಿವೃಷ್ಟಿಯಂತಹ ತೀವ್ರ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಕೆಳಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಾರದು.

🇳🇵 ನೇಪಾಳದ ದುರಂತದ ಪಾಠವೇನು?

ನೇಪಾಳದ ಘಟನೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ. ಆದರೆ ಎರಡೂ ನಮಗೆ ನೀಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಪಾಠ ಒಂದೇ:

‘ಹಿಂದೆ ಇಂತಹ ಘಟನೆ ನಡೆದಿಲ್ಲ’ ಎನ್ನುವುದು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲೂ ಅದು ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಖಾತರಿಯಲ್ಲ.

ಇಂದು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಪರ್ವತ ಇಳಿಜಾರು ನಾಳೆ ಕುಸಿಯಬಹುದು.

ಇಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ನದಿ ನಾಳೆ ಅತಿವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರವಾಹವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು.

ಇಂದು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಜಲವಿನ್ಯಾಸ ನಾಳೆ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಹವಾಮಾನ ಘಟನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು.

ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಅಪರೂಪದ ಘಟನೆಗಳನ್ನೂ ಯೋಜನಾ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸುವ ಅಗತ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

📌 ಮೊದಲು ಅಧ್ಯಯನ, ನಂತರ ನಿರ್ಧಾರ

ಬೇಡ್ತಿ–ವರದಾ ಮತ್ತು ಅಘನಾಶಿನಿ–ವೇದಾವತಿ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆಗಳ ಕುರಿತು ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಸಮಗ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಆಗ್ರಹ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದೆ.

ಮುಖ್ಯವಾಗಿ,

1. Carrying Capacity Study

2. Integrated Watershed Study

3. Climate Change Impact Assessment

4. Extreme Rainfall & Flood Risk Modelling

5. Cumulative Environmental Impact Assessment

6. Landslide Hazard Assessment

7. Dam/Structure Break & Emergency Flood Modelling

8. Environmental Flow Assessment

9. Groundwater Impact Assessment

10. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕ Public Consultation

ಇಂತಹ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರ, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಹಾಗೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ನಡೆಯಬೇಕಿದೆ. ವರದಿಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗಬೇಕು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಲಾಭ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ನೀರು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಥವಾ ಪರಿಸರದ ಪರಿಣಾಮ ಎದುರಿಸಬಹುದಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೂ ಸಮಾನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಬೇಕಿದೆ.

🌱 ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನದಿಯನ್ನೂ ಜೋಡಿಸುವುದೇ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರವೇ?

ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಒಂದೇ ಮಾದರಿಯ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ಬದಲು, ಸ್ಥಳೀಯ ಜಲಾನಯನ ಆಧಾರಿತ ಪರಿಹಾರಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಬಹುದು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಇದೆ.

ಮಳೆನೀರು ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಕೆರೆ–ಕಟ್ಟೆಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ, ಸಣ್ಣ ಜಲಸಂರಕ್ಷಣಾ ಯೋಜನೆಗಳು, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಭೂಗರ್ಭಜಲ ಪುನರ್ಭರಣೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದ ಜಲ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ಕಡಿಮೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಕ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟದ ಅನೇಕ ಪರಿಹಾರಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ ಕೇವಲ ದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನೇ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಅಂತಿಮ ಉತ್ತರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಸಮಗ್ರ ಜಲ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ.

🌿 ನದಿ ಉಳಿದರೆ ನಾಡು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ

ನೇಪಾಳದ ದುರಂತ ನಮಗೆ ಭಯಪಡಲು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಯೋಜಿಸಲು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಬೇಡ್ತಿ–ವರದಾ, ಅಘನಾಶಿನಿ–ವೇದಾವತಿ ನದಿಗಳು ಕೇವಲ ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳಲ್ಲ. ಅವು ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟದ ಜೀವಂತ ಜಲವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗ.

ಹೀಗಾಗಿ ನದಿ ಜೋಡಣೆ ಪರ ಅಥವಾ ವಿರೋಧ ಎಂಬ ಸರಳ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಮೀರಿ, ಪ್ರಶ್ನೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಬೇಕು.

‘ಅತ್ಯಂತ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಮಳೆ, ಭೂಕುಸಿತ, ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಈ ಯೋಜನೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆಯೇ?’

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗೂ ಪಾರದರ್ಶಕ ಉತ್ತರ ಸಿಗುವವರೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ನದಿ ತಿರುವು ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಆತುರ ಬೇಡ ಎಂಬುದು ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರು ಹಾಗೂ ನದಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಪರವಾಗಿರುವವರ ವಾದವಾಗಿದೆ.

ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬೇಕು. ನೀರಿನ ಪರಿಹಾರವೂ ಬೇಕು. ಆದರೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬೇಕು.

ನದಿಯನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಮೊದಲು, ನದಿಯ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳೋಣ.

“ನದಿಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿ — ನದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬದುಕೋಣ;
ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಅಲ್ಲ, ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಗಲು ಕಲಿಯೋಣ.”