ನಿಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳೂ ಹೀಗೆ ಮಾಡ್ತಾ ಇದ್ದಾರಾ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ ನೀವು ಈ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲೇಬೇಕು? ಏನದು? ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಿ

~ಡಾ. ರವಿಕಿರಣ ಪಟವರ್ಧನ
*****

ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ತೆರೆದರೂ, ಸುದ್ದಿ ವಾಹಿನಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರೂ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೂ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೋವುಂಟು ಮಾಡುವ ಸುದ್ದಿಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ. ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳ ನಡುವೆ ಜಗಳ, ಹೊಡೆದಾಟ, ಗುಂಪು ಘರ್ಷಣೆ, ಚಾಕು ಇರಿತ, ಶಿಕ್ಷಕರ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯ, ವಿಡಿಯೊ ಮಾಡಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದು ಕಳವಳಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ.

ಒಮ್ಮೆ ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ "ಮಕ್ಕಳು ಜಗಳ ಮಾಡಿದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಒಂದಾಗುತ್ತಾರೆ" ಎಂಬ ಮಾತು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಷಣಿಕ ಕೋಪ, ಪ್ರತೀಕಾರದ ಮನೋಭಾವ ಮತ್ತು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಮಕ್ಕಳ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ; ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ.

ಮಕ್ಕಳು ಬದಲಾಗಿದ್ದಾರೆಯೇ, ಅಥವಾ ನಾವು?

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ನಾವು ನಮ್ಮನ್ನೇ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕರಲ್ಲ. ಅವರು ಬೆಳೆಯುವ ಪರಿಸರ, ನೋಡುವ ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಡೆಯುವ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸುವ ಮೊದಲು, ಅವರು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.

ಬಾಲ್ಯದ ಬದಲಾದ ಚಿತ್ರಣ

ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಾಲೆ ಮುಗಿದರೆ ಮಕ್ಕಳು ನೇರವಾಗಿ ಮೈದಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಕ್ರಿಕೆಟ್, ಕಬಡ್ಡಿ, ಲಗೋರಿ, ಚಿನ್ನಿದಾಂಡು, ಅಡಗಾಟ—ಇಂತಹ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಗೆಲುವು-ಸೋಲು, ಸಹನೆ, ಹೊಂದಾಣಿಕೆ, ತಂಡದ ಮನೋಭಾವ ಎಲ್ಲವೂ ಸಹಜವಾಗಿ ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದರು.

ಇಂದು ಆ ಮೈದಾನಗಳು ಖಾಲಿಯಾಗುತ್ತಿವೆ; ಮೊಬೈಲ್ ಪರದೆಗಳು ತುಂಬುತ್ತಿವೆ. ಆಟದ ಜಾಗವನ್ನು ಗೇಮಿಂಗ್, ಸ್ನೇಹದ ಜಾಗವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಜಾಗವನ್ನು ಚಾಟ್‌ಗಳು ಆಕ್ರಮಿಸಿವೆ. ನೈಜ ಜೀವನದ ಅನುಭವ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ, ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೂ ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ.

ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತು ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ...

ಇಂದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮದೇ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪೋಷಕರು ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ, ಮಕ್ಕಳು ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ. ಒಂದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಮನಸ್ಸುಗಳು ದೂರವಾಗುತ್ತಿವೆ.

ಮಗು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಏನು ಅನುಭವಿಸಿತು? ಯಾರಾದರೂ ನೋಯಿಸಿದರಾ? ಏನಾದರೂ ಭಯವಿದೆಯಾ? ಏನಾದರೂ ಒತ್ತಡವಿದೆಯಾ?—ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ದಿನನಿತ್ಯದ ಸಂಭಾಷಣೆಯಿಂದ ಮಾಯವಾಗುತ್ತಿವೆ.

ಮಕ್ಕಳು ಮೊದಲು ತಮ್ಮ ನೋವನ್ನು ಹೇಳಲು ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ. ಯಾರೂ ಕೇಳದಿದ್ದರೆ, ಕೆಲವು ಮಕ್ಕಳು ಅದನ್ನು ಕೋಪದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊರಹಾಕುತ್ತಾರೆ.

ಅಂಕಗಳ ಓಟದಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಹಿಂದೆ ಬೀಳುತ್ತಿವೆಯೇ?

ಇಂದು ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ಅಂಕ ಮತ್ತು ರ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿದೆ. ಆದರೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲು ಕೇವಲ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಸಹನೆ, ಸಂಯಮ, ಸಹಾನುಭೂತಿ, ಗೌರವ, ಕ್ಷಮೆ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ.

ಮಗುವಿಗೆ "ಮೊದಲನೇ ರ್ಯಾಂಕ್ ತರು" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ "ಯಾರನ್ನೂ ಅವಮಾನಿಸಬೇಡ", "ಕೋಪ ಬಂದರೂ ಮಾತಿನಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆ ಬಗೆಹರಿಸು" ಎಂದು ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ಹೇಳುತ್ತೇವೆ?

ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ – ಮೌನ ಶಿಕ್ಷಕ

ಇಂದು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮೊಬೈಲ್ ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಯ ಸಾಧನವಲ್ಲ; ಅದು ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಮೇಲೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಿದೆ.

ಜಗಳದ ವಿಡಿಯೊಗಳು, ಪ್ರತೀಕಾರದ ದೃಶ್ಯಗಳು, ಅವಮಾನವನ್ನು ಸಂಭ್ರಮಿಸುವ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಬಾರಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. "ವೈರಲ್ ಆಗಬೇಕು" ಎಂಬ ಆಸೆ ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸಾಹಸಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಆದರೆ ತಪ್ಪು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದದ್ದಲ್ಲ; ಅದನ್ನು ಬಳಸುವ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿದೆ.

ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಕಡೆ ಗಮನ ಬೇಕು

ಮಕ್ಕಳು ಅಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದರೆ ಅವರು ಸಂತೋಷವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದಲ್ಲ. ಮೌನವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದರೆ ಸಮಸ್ಯೆಯೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದೂ ಅಲ್ಲ.

ಅನೇಕ ಮಕ್ಕಳು ಆತಂಕ, ಒಂಟಿತನ, ನಿರಾಸೆ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ನಾವು ಅದನ್ನು "ಹಠ", "ದುರ್ವರ್ತನೆ" ಅಥವಾ "ಸೋಮಾರಿತನ" ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸುತ್ತೇವೆ.

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶಾಲೆಯಲ್ಲೂ ಕೌನ್ಸೆಲಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಲವಾಗಬೇಕು. ಪೋಷಕರು ಮಕ್ಕಳ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಶಿಕ್ಷೆ ಅಲ್ಲ, ದಿಕ್ಕು ಬೇಕು

ಭಯದಿಂದ ಬದಲಾದ ಮಗು, ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ತಪ್ಪು ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡ ಮಗು ತನ್ನ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು.

ಆದ್ದರಿಂದ ಶಿಕ್ಷೆಗಿಂತ ಸಂವಾದ, ಗದರಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಅವಮಾನಕ್ಕಿಂತ ವಿಶ್ವಾಸ ಮುಖ್ಯ.

ಸಮಾಜವೂ ಹೊಣೆಗಾರ

ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೇವಲ ಪೋಷಕರು ಮಾತ್ರ ಬೆಳೆಸುವುದಿಲ್ಲ; ಸಮಾಜವೂ ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ.

ನೆರೆಹೊರೆಯವರು, ಶಿಕ್ಷಕರು, ಕ್ರೀಡಾ ತರಬೇತುದಾರರು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು—ಎಲ್ಲರೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಊರಲ್ಲೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಟದ ಮೈದಾನ, ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಅವರ ಶಕ್ತಿ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ವರ್ತನೆ ಕೇವಲ ಮಕ್ಕಳ ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಇದು ನಮ್ಮ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ದೊರೆತಿರುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸಂದೇಶ.

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ದುಬಾರಿ ಮೊಬೈಲ್ ಕೊಡುವ ಮೊದಲು ಸಮಯ ಕೊಡೋಣ. ಉತ್ತಮ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಮೊದಲು ಉತ್ತಮ ಸಂಸ್ಕಾರ ಕಲಿಸೋಣ. ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲುವುದನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಮೊದಲು ಸೋಲನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದನ್ನು ಕಲಿಸೋಣ. ಯಶಸ್ಸಿನ ಹಿಂದೆ ಓಡಿಸುವ ಮೊದಲು ಮಾನವೀಯತೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದನ್ನು ಕಲಿಸೋಣ.

ಯಾಕೆಂದರೆ ಇಂದು ನಾವು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೀಡುವ ಮೌಲ್ಯಗಳೇ, ನಾಳೆ ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದ ಮುಖವಾಗಲಿವೆ. ಸಮಾಜವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕಾದರೆ ಕಾನೂನುಗಳಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಕುಟುಂಬದ ಸಂಭಾಷಣೆ, ಶಾಲೆಯ ಮೌಲ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಮನೋಭಾವ ಬದಲಾಗಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಸುರಕ್ಷಿತ, ಸಂಸ್ಕಾರಯುತ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯುತ ಭಾರತದ ನಿರ್ಮಾಣ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.