₹1 ಉಳಿತಾಯದ ಕಥೆ | ಒಂದು ರೂಪಾಯಿ  ಒಂದು ಲೀಟರ್, ಒಂದು ಪತ್ರ… ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಉಳಿತಾಯ

~ಡಾ. ರವಿಕಿರಣ ಪಟವರ್ಧನ .
*****

ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಯುದ್ಧಗಳು, ಭೌಗೋಲಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಬೆಲೆಯ ಏರಿಳಿತದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ದರ ಮತ್ತಷ್ಟು ಏರಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕ ಜನರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದೆ. "ಇಂದು ಇಷ್ಟು, ನಾಳೆ ಇನ್ನಷ್ಟು, ಮುಂದಿನ ವಾರ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು" ಎಂಬ ಚರ್ಚೆಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಇಂಧನ ದರದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದ ಒಂದು ರೂಪಾಯಿಯ ಇಳಿಕೆ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭವನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.

ನಿನ್ನೆ ಲಭ್ಯವಾದ ಅಂದಾಜು ಮಾರಾಟದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಶಿರಸಿಯ ಇಂಧನ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಈ ಒಂದು ರೂಪಾಯಿಯ ಇಳಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಉಳಿತಾಯದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಈ ಲೇಖನ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ರೂಪಾಯಿ. ಕಿಸೆಯಿಂದ ಬಿದ್ದರೂ ಗಮನಿಸದಷ್ಟು ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತ. ಆದರೆ ಇದೇ ಒಂದು ರೂಪಾಯಿ, ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನರಿಗೆ ಸೇರಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಉಳಿತಾಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಶಿರಸಿಯ ಉದಾಹರಣೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.

ಇಂಧನ ದರ ಗಗನಕ್ಕೇರಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಜೇಬಿಗೆ ಹೊರೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ,  ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಇಂಧನ ದರ ಇಳಿಕೆ ಕುರಿತು ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಪತ್ರ ಬರೆದಿದ್ದೆ. ನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶಿರಸಿಯಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ದರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ ಸುಮಾರು ₹1ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆ ಜಾರಿಯಾಗಿತ್ತು.

2022ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1ರಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಶಿರಸಿಯ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾದ ಇಂಧನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿದ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಡೀಸೆಲ್ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸುಮಾರು ₹5.10 ಕೋಟಿ ಹಾಗೂ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸುಮಾರು ₹5.60 ಕೋಟಿ ಉಳಿತಾಯವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿ ಸುಮಾರು ₹10.70 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತ ಶಿರಸಿಯ ಗ್ರಾಹಕರ ಜೇಬಿನಲ್ಲೇ ಉಳಿದಿದೆ.

ಈ ₹10.70 ಕೋಟಿ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ಸಾಕು. ಇದೇ ಹಣದಿಂದ ಸುಮಾರು 200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ತಲಾ ₹5 ಲಕ್ಷದಂತೆ ಮನೆ ನಿರ್ಮಿಸಲು ನೆರವು ನೀಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಶಿರಸಿ ತಾಲೂಕಿನ ಅನೇಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಅಥವಾ ಡಾಂಬರೀಕರಣ ಮಾಡಲು ಸಹ ಈ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಬಹುದು. ಅಂದರೆ, ಕೇವಲ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ ₹1 ದರ ಇಳಿಕೆಯಂತಹ ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಯೂ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಲೀಟರ್ ಇಂಧನ ಬಳಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಾಗ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭವನ್ನು ತಂದುಕೊಡಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಈ ದರ ಇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಯೋಜನ ಕೇವಲ ಖಾಸಗಿ ವಾಹನ ಸವಾರರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಪೊಲೀಸ್, ಅರಣ್ಯ, ಆರೋಗ್ಯ, ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ, ಕಂದಾಯ, ಕೃಷಿ, ತೋಟಗಾರಿಕೆ, ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್, ಹೆಸ್ಕಾಂ, ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳ ವಾಹನಗಳಿಗೂ ಇದರ ಲಾಭ ದೊರೆತಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಇಲಾಖೆಗಳ ವಾಹನಗಳು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 7.2 ಲಕ್ಷದಿಂದ 12.6 ಲಕ್ಷ ಲೀಟರ್ ಇಂಧನ ಬಳಸಬಹುದು. ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ ₹1 ದರ ಇಳಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ, ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ₹7 ಲಕ್ಷದಿಂದ ₹13 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ವೆಚ್ಚವೂ ಉಳಿತಾಯವಾಗಿರಬಹುದು.

ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೂ ಈ ಉಳಿತಾಯ ಮಹತ್ವದ್ದೇ ಆಗಿದೆ. ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನ ಬಳಸುವ ಕುಟುಂಬವೊಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ ₹150ರಿಂದ ₹190ರವರೆಗೆ, ಕಾರು ಬಳಸುವ ಕುಟುಂಬವು ₹400ರಿಂದ ₹480ರವರೆಗೆ ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡಿರಬಹುದು. ಎರಡೂ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಈ ಉಳಿತಾಯ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಇದು ಸಣ್ಣ ಮೊತ್ತದಂತೆ ಕಂಡರೂ, ಸಾವಿರಾರು ಕುಟುಂಬಗಳ ಒಟ್ಟು ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಸೂಚನೆ: ಮೇಲಿನ ಉಳಿತಾಯದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಅಂದಾಜುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳ ಇಂಧನ ಬಳಕೆ ಹಾಗೂ ಕುಟುಂಬವಾರು ಬಳಕೆಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂದಾಜುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ, ದರ ಇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಪತ್ರದ ನಡುವಿನ ನೇರ ಕಾರಣ-ಪರಿಣಾಮ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸುವ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.

₹1 ಉಳಿತಾಯ: ಇತಿಹಾಸ ಮರೆತ ಆಡಳಿತ?

₹1 ಇಂಧನ ದರ ಇಳಿಕೆಯಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಆಗಿರುವ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಉಳಿತಾಯದ ಅಂಕಿಅಂಶ ಇಂದಿಗೂ ಜನಮಾನಸದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚೊತ್ತಿದಂತಿದೆ. ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹಸಿರಾಗಿರುವ ಈ ಸಾಧನೆ, ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ಅದನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೆನಪಿನಿಂದಲೇ ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ಇಂತಹ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಂದ ಜನರಿಗೆ ಆಗಿರುವ ನೈಜ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಉಳಿಯದಿರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ವಿಷಾದನೀಯ. 

ಇದನ್ನು ಆಡಳಿತದ ನೆನಪಿನ ನ್ಯೂನತೆ ಎನ್ನಬೇಕೋ, ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತದ ಸಾಧನೆಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕ ದಾಖಲಾತಿ ಮತ್ತು ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕೊರತೆ ಎನ್ನಬೇಕೋ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಪತ್ರ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆ ತಂದಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಜನ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಂಡಷ್ಟೇ, ಇಲಾಖೆಗಳೂ ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕಲ್ಲವೇ?