ರೈತನ ಅಡಿಕೆಗೆ ಅನಗತ್ಯ ತಡೆ – ಏನಾಗ್ತಿದೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ?

~ಡಾ ರವಿಕಿರಣ ಪಟವರ್ಧನ

*****

ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಅಡಿಕೆ ಬೆಳೆಗಾರರು ಹಲವು ದಶಕಗಳಿಂದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಗಪುರವನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ವಿತರಣಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ತಲುಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವ್ಯಾಪಾರ ಸರಪಳಿಯಿಂದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೂ ಸಾರಿಗೆ, ಗೋದಾಮು, ಉದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ತೆರಿಗೆ ಆದಾಯದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗದೆ, ಕೇವಲ ಆ ರಾಜ್ಯದ ಮೂಲಕ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಾಗುವ ಅಡಿಕೆ ಲಾರಿಗಳನ್ನೂ ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಡಿಕೆಯ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದ ನಂತರ, ವರದಿ ಬರುವವರೆಗೆ ಇಡೀ ಲಾರಿಯನ್ನೇ ವಶದಲ್ಲಿಡುವುದರಿಂದ ರೈತರು, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಗಣೆದಾರರಿಗೆ ವಾರಗಟ್ಟಲೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಿಂಗಳುಗಟ್ಟಲೆ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಡಿಕೆ ಬೇಗ ಹಾಳಾಗುವ ಬೆಳೆಯಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಬಂಡವಾಳ ಸಿಲುಕಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಬಡ್ಡಿ ವೆಚ್ಚ, ಸಾಗಣೆ ವಿಳಂಬ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯತ್ಯಯಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ನಷ್ಟ ಕಡಿಮೆಯೇನಲ್ಲ.

ಇನ್ನೂ ಆಶ್ಚರ್ಯದ ಸಂಗತಿ ಎಂದರೆ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಬಣ್ಣ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಅನುಮಾನವಿರುವ ಕೆಂಪಡಿಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ, ಯಾವುದೇ ಕೃತಕ ಬಣ್ಣ ಬಳಸದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಬಿಳೆ ಅಡಿಕೆಯನ್ನೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಸಂಶಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ರೈತರ ಮೇಲೆ ಅನಗತ್ಯ ಹೊರೆ ಹಾಕುವ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಆಮದು ಆಗುವ ಅಡಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಕರ್ತವ್ಯ. ಆದರೆ ಅದೇ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ರೈತರು ಬೆಳೆದ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಅಡಿಕೆಯ ಸಾಗಣೆಗೆ ಅನಗತ್ಯ ವಿಳಂಬ ಉಂಟುಮಾಡುವುದು ನ್ಯಾಯೋಚಿತವಲ್ಲ. ಅಕ್ರಮ ಆಮದನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ಅದರ ಹೊರೆಯನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ರೈತರ ಮೇಲೆ ಹಾಕುವುದು ಯಾವುದೇ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಸಮಂಜಸವಲ್ಲ.

ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸ ವಿತರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಸಹಜ. ನಾಗಪುರದ ಬದಲಿಗೆ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಿಕೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಬೆಳೆಯಲು ಆರಂಭವಾದರೆ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿರುವ ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಸರ, ಸಾರಿಗೆ ಉದ್ಯಮ, ಗೋದಾಮು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಅದರಿಂದ ದೊರೆಯುವ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಆದಾಯಗಳ ಮೇಲೂ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸುವುದು ಅಗತ್ಯವೇ ಸರಿ. ಆದರೆ ಅದರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಲಾರಿಗಳನ್ನು ವಾರಗಳು ಅಥವಾ ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಬದಲು, ಮಾದರಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ, ಸೂಕ್ತ ಷರತ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸರಕಿನ ಸಾಗಣೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಗಡಿ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತ ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಕ್ರಮವಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಕ್ರಮ ಆಮದು ಅಡಿಕೆಗೆ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ, ದೇಶೀಯ ರೈತರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ ಗೌರವ, ತ್ವರಿತ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕ ಪರೀಕ್ಷಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಅನಗತ್ಯ ಅಡೆತಡೆಗಳಿಲ್ಲದ ವಾತಾವರಣ—ಇದೇ ರೈತರು, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಗ್ರಾಹಕರು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಮತೋಲನದಿಂದ ಕಾಪಾಡುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.